Sống cùng bệnh Eczema – Thông tin cơ bản dành cho người bệnh

Bệnh Eczema (chàm) là thuật ngữ đề cập đến tình trạng da ban đỏ và ngứa. Bệnh lý này xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng có xu hướng phổ biến hơn ở trẻ em. Điều trị eczema bao gồm việc dùng thuốc, áp dụng liệu pháp ánh sáng và thực hiện chăm sóc tại nhà.

chàm eczema
Sống cùng bệnh Eczema – Thông tin cơ bản dành cho người bệnh

Tìm hiểu về bệnh Eczema

Eczema (chàm) là thuật ngữ đề cập đến tình trạng da ban đỏ và ngứa. Bệnh lý này xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng có xu hướng phổ biến hơn ở trẻ em.

Eczema mãn tính thường bùng phát theo định kỳ và đi kèm với triệu chứng hen suyễn, sốt cỏ khô.

Bệnh lý này không thể chữa trị hoàn toàn. Tuy nhiên các biện pháp điều trị có thể giúp bệnh nhân giảm ngứa và kiểm soát các triệu chứng đi kèm.

Eczema không phải là bệnh truyền nhiễm, do đó bệnh không có khả năng lây sang người khác.

1. Các loại eczema

Eczema có nhiều loại khác nhau, bao gồm:

  • Viêm da dị ứng
  • Viêm da tiếp xúc (viêm da tiếp xúc kích ứng, viêm da tiếp xúc dị ứng)
  • Bệnh tổ đỉa
  • Bệnh chàm
  • Viêm da tiết bã
  • Chàm thể tạng
  • Bệnh chàm khô

2. Triệu chứng

Dấu hiệu và triệu chứng của eczema ở các bệnh nhân thường không giống nhau. Điều này phụ thuộc vào mức độ tổn thương, các yếu tố di truyền và tác nhân ngoại sinh.

triệu chứng eczema
Ngứa ngáy, da khô, bong vảy, nứt nẻ,… là những triệu chứng thường gặp của bệnh eczema

Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Da khô
  • Ngứa da, có khi ngứa ngáy dữ dội – đặc biệt là vào ban đêm
  • Da dày, nứt nẻ
  • Bong vảy
  • Do nhạy cảm
  • Xuất hiện các mảng màu đỏ và màu nâu xám đặc biệt ở bàn tay, bàn chân, mắt cá chân, ngực trên, cổ,…

Eczema thường xuất hiện ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và có thể kéo dài đến khi trưởng thành.

2. Nguyên nhân

Eczema phát sinh khi có biến thể gen ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ của da. Điều này khiến làn da bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Một số trẻ nhỏ có thể bị bệnh eczema do dị ứng thực phẩm thường xuyên.

Các yếu tố ngoại sinh có thể làm phát sinh các triệu chứng của eczema, bao gồm:

  • Các thành phần hóa học: Xà phòng, chất tẩy rửa, dầu gội, chất khử trùng,… có chứa các thành phần hóa học có độ kích ứng cao. Những thành phần này có thể khiến da ngứa ngáy và nổi mẩn.
  • Dị ứng: Một số tác nhân gây dị ứng thường gặp như vật nuôi, phấn hoa, nấm men,… có thể kích thích triệu chứng của eczema.
  • Vi khuẩn: Vi khuẩn Staphylococcus aureus, virus và một số loại nấm có thể xâm nhập và gây tổn thương biểu bì da.
  • Nhiệt độ thay đổi đột ngột: Thời tiết thay đổi là môi trường thuận lợi để triệu chứng của eczema bùng phát.
  • Thực phẩm gây dị ứng: Một số loại thực phẩm gây dị ứng có thể làm phát sinh bệnh eczema, ví dụ như sản phẩm từ sữa, trứng, các loại hạt,…
  • Stress: Căng thẳng không phải là nguyên nhân trực tiếp nhưng có thể khiến triệu chứng của eczema trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Hormone: Nồng độ hormone khiến da nhạy cảm và dễ ngứa ngáy, bong vảy,…

3. Biến chứng

Eczema có thể gây ra các biến chứng sau:

  • Hen suyễn và sốt cỏ khô
  • Ngứa mãn tính hay còn là viêm da thần kinh
  • Nhiễm trùng da: Thường xuyên gãi lên da có thể gây ra các vết loét hở. Vi khuẩn có xu hướng xâm nhập và gây ra tình trạng nhiễm trùng ở các vị trí này.
  • Các vấn đề về giấc ngủ: Ngứa ngáy da vào ban đêm gây ra cảm giác khó chịu và ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bệnh.

Chẩn đoán bệnh eczema

Để chẩn đoán eczema, bác sĩ thường quan sát và kiểm tra các triệu chứng lâm sàng. Đồng thời xem xét tiền sử bệnh lý và một số yếu tố di truyền.

nguyên nhân eczema
Chẩn đoán eczema bao gồm khám lâm sàng và xem xét tiền sử bệnh lý

Các xét nghiệm hầu như không thể chẩn đoán chính xác bệnh lý này. Nếu bạn nghi ngờ eczema phát sinh do dị ứng thực phẩm, vui lòng thông báo với bác sĩ chuyên khoa. Điều này sẽ giúp kết quả chẩn đoán chính xác hơn.

Các biện pháp điều trị bệnh eczema

Eczema có thể kéo dài và bùng phát theo định kỳ. Do đó bạn cần thực hiện các biện pháp nhằm làm giảm triệu chứng và ngăn chặn các đợt bùng phát trong tương lai.

Nếu triệu chứng trên da không quá nghiêm trọng và có xu hướng thuyên giảm khi dưỡng ẩm đầy đủ, bác sĩ thường không đề nghị điều trị. Tuy nhiên nếu da ngứa ngáy, khó chịu trong thời gian dài, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau đây.

1. Thuốc

Thuốc điều trị eczema gồm dạng uống và dạng điều trị tại chỗ. Bác sĩ sẽ kê toa dựa vào triệu chứng và tình trạng sức khỏe của từng trường hợp.

Kem giảm ngứa và phục hồi da

Thuốc mỡ corticosteroid được sử dụng nhằm giảm ngứa ngáy và khó chịu ở vùng da bị tổn thương. Loại thuốc này thường được sử dụng sau khi đã dưỡng ẩm cho da. Sử dụng trực tiếp có thể gây ra các tác dụng phụ như kích ứng, mỏng da,…

cách chữa eczema
Thuốc mỡ corticosteroid được sử dụng nhằm làm giảm khó chịu và ngứa ngáy ở vùng da bị tổn thương

Ngoài ra, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc điều trị tại chỗ có chất ức chế calcineurin như Tacrolimus và Pimecrolimus. Những loại thuốc này tác động đến hệ miễn dịch nhằm kiểm soát các triệu chứng trên da.

Tuy nhiên, bạn chỉ được sử dụng thuốc cho trẻ trên 2 tuổi. Đồng thời cần dùng sau khi dưỡng ẩm và tránh ánh nắng trực tiếp trong thời gian điều trị.

Thuốc chống nhiễm trùng

Nếu bạn bị nhiễm khuẩn hoặc có các vết nứt, vết loét trên bề mặt da, bác sĩ có thể yêu cầu sử dụng thuốc kháng sinh dạng kem bôi.

Trong trường hợp có dấu hiệu nhiễm trùng, bạn có thể phải điều trị kết hợp với kháng sinh đường uống trong thời gian ngắn.

Thuốc giảm viêm

Đối với các trường hợp nặng hơn, thuốc corticosteroid đường uống (ví dụ như Prednisone) có thể được chỉ định.

Nhóm thuốc này tác động đến hệ miễn dịch nhằm làm giảm hiện tượng sưng viêm ở da. Tuy nhiên, corticosteroid đường uống có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng nên chỉ được sử dụng trong điều trị ngắn hạn.

Thuốc kháng histamin

Histamin là thành phần trung gian gây ra phản ứng dị ứng. Nếu bạn phát sinh triệu chứng eczema do dị ứng thực phẩm hoặc một số yếu tố ngoại sinh khác, bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng histamin để cải thiện.

Các loại thuốc kháng histamin được dùng phổ biến như Cetirizine, Fexofenadine,… Nếu ngứa ngáy nghiêm trọng, bạn có thể sử dụng thuốc Diphenhydramine.

Nhóm thuốc này có thể gây buồn ngủ, giảm tập trung. Do đó bạn nên sử dụng vào buổi tối, đồng thời hạn chế lái xe và vận hành máy móc trong thời gian dùng thuốc.

2. Liệu pháp ánh sáng

Liệu pháp ánh sáng được thực hiện cho các bệnh nhân không đáp ứng với điều trị tại chỗ hoặc bệnh bùng phát ngay sau khi điều trị.

Liệu pháp ánh sáng bao gồm các dạng sau:

  • Phơi da dưới ánh nắng tự nhiên
  • Hoặc sử dụng tia cực tím nhân tạo (UVA và UVB)

Mặc dù đem lại hiệu quả nhanh chóng nhưng liệu pháp này gây ra các tác dụng không mong muốn, bao gồm: lão hóa da sớm và tăng nguy cơ ung thư da. Vì thế, liệu pháp ánh sáng ít khi được áp dụng cho trẻ nhỏ và thường chống chỉ định với trẻ sơ sinh.

3. Biện pháp khắc phục tại nhà

Bên cạnh việc thực hiện các biện pháp được chỉ định, bạn có thể giảm ngứa và làm dịu hiện tượng sưng viêm ở da bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà.

bệnh eczema và cách điều trị
Các biện pháp khắc phục tại nhà có khả năng hỗ trợ cho quá trình điều trị

Các biện pháp chăm sóc tại nhà, bao gồm:

  • Dưỡng ẩm cho da mỗi ngày: Dưỡng ẩm cho da đầy đủ (2 lần/ ngày) giúp tăng cường hàng rào bảo vệ và giảm các triệu chứng của eczema như ngứa ngáy, sưng viêm, da bong vảy,… Bạn nên trao đổi với bác sĩ da liễu để được tư vấn sản phẩm phù hợp. Dùng các sản phẩm có độ kích ứng cao có thể làm phát sinh phản ứng dị ứng và khiến triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Không gãi lên vùng da bị tổn thương: Thay vì gãi lên vùng da bị ngứa ngáy, bạn nên ấn nhẹ vào da để làm giảm cảm giác khó chịu đồng thời hạn chế tình trạng trầy xước. Đối với trẻ em, nên cắt móng và đeo bao tay để hạn chế tình trạng trẻ gãi hoặc cào vào các vùng da này.
  • Tắm nước ấm: Tắm bằng nước ấm sẽ giúp da mềm, ẩm và giảm ngứa ngáy. Bạn cũng có thể thêm một ít baking soda hoặc bột yến mạch vào bồn tắm để hỗ trợ điều trị. Nên ngâm mình trong bồn từ 10 – 15 phút, sau đó lau khô và sử dụng kem dưỡng ẩm.
  • Sử dụng xà phòng dịu nhẹ: Các loại xà phòng có độ pH kiềm, chất tạo mùi có khả năng gây dị ứng và kích thích triệu chứng của eczema. Vì vậy bạn nên gặp bác sĩ da liễu để được tư vấn loại xà phòng dịu nhẹ và phù hợp với tình trạng da.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm: Không khí khô hanh có thể làm da mất độ ẩm và ngứa ngáy dữ dội. Vì vậy vào thời điểm mùa đông, bạn nên sử dụng máy tạo độ ẩm để giảm tác động xấu lên da.
  • Mặc quần áo rộng rãi, thấm hút: Giảm kích ứng và ma sát lên da bằng cách tránh các quần áo bó sát, chất liệu dày và không thấm hút.
  • Giảm căng thẳng: Căng thẳng và các vấn đề do rối loạn cảm xúc có thể làm nghiêm trọng triệu chứng của bệnh eczema. Do đó bạn cần điều chỉnh cảm xúc tiêu cực bằng cách chia sẻ với người thân và bạn bè. Trong trường hợp nghiêm trọng, bạn nên tìm đến chuyên gia tâm lý để cải thiện tâm trạng.

Các biện pháp phòng ngừa

Eczema mãn tính thường bùng phát theo định kỳ. Tuy nhiên bạn có thể giảm thiểu sự bùng phát bằng cách thực hiện các biện pháp sau đây:

  • Luôn dưỡng ẩm cho làn da
  • Tránh các tác nhân ngoại sinh có khả năng dị ứng
  • Giới hạn thời gian tắm (trung bình từ 10 – 15 phút)
  • Lau khô người bằng khăn mềm ngay sau khi tắm
  • Thận trọng trong việc lựa chọn xà phòng, dầu gội, nước hoa,…

Hy vọng qua một số thông tin về bệnh eczema trong bài viết, bạn đọc có thể đối phó khi bệnh lý này bùng phát. Trong trường hợp không thể kiểm soát các triệu chứng, cần chủ động gặp trực tiếp bác sĩ da liễu để được chỉ định phương pháp điều trị thích hợp.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Đồng thời không có giá trị thay thế cho hướng dẫn của nhân viên y tế.

Ngày đăng: 15/04/2019 - Cập nhật lúc 4:05 pm , 15/04/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top