Sau 3 tháng dùng Sơ can Bình vị tán dưới sự hướng dẫn của BS Tuyết Lan, NSND Trần Nhượng đã thoát khỏi căn bệnh dạ dày trào ngược ám ảnh lâu năm một cách an toàn, hiệu quả. NS đã có những phản hồi rất tích cực về chất lượng bài thuốc tại đây.

Dư axit dạ dày: Biểu hiện và cách làm giảm hiệu quả

Axit dạ dày có tác dụng làm rỗng dạ dày bằng cách thúc đẩy tiêu hóa thức ăn. Từ đó giúp quá trình tiêu hóa của dạ dày diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên một số yếu tố trong thói quen sinh hoạt và ăn uống có khả năng gây mất cân bằng nồng độ axit, khiến axit dư hoặc thiếu. Thông thường tình trạng dư axit dạ dày sẽ làm phát sinh nhiều bệnh lý nguy hiểm, nhất là khi không được phát hiện và chữa trị sớm. Cụ thể như viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, xuất huyết dạ dày, ung thư dạ dày…

Dư axit dạ dày: Biểu hiện và cách làm giảm hiệu quả
Tìm hiểu nguyên nhân gây dư axit dạ dày, biểu hiện và cách làm giảm hiệu quả

Vai trò của axit dạ dày

Axit clohydric (HCl – công thức hóa học) được xác định là thành phần chính của axit dạ dày. Đối với người khỏe mạnh, nồng độ axit clohydric ở dạ dày sẽ dao động từ 0,0001 – 0,001 mol/l, nồng độ pH sẽ dao động trong khoảng 3 – 4.

Đối với hệ tiêu hóa axit dạ dày giữ vai trò vô cùng quan trọng, đó là:

  • Làm rỗng dạ dày bằng cách thúc đẩy quá trình tiêu hóa thức ăn.
  • Kích thích tụy cùng với ruột non sản xuất nhanh những emzyme tiêu hóa với mục đích phá vỡ protein, chất béo…
  • Ức chế hoạt động và tiêu diệt nhanh những chủng vi khuẩn gây bệnh xâm nhập vào dạ dày từ bên ngoài. Từ đó giúp hạn chế những ảnh hưởng xấu đến đường tiêu hóa.
  • Giữ vai trò quan trọng trong việc đóng – mở các van môn vị và âm vị.

Cần đảm bảo axit dạ dày được cân bằng để ổn định và thúc đẩy quá trình tiêu hóa thức ăn trong dạ dày. Tình trạng thiếu hoặc dư axit dạ dày đều có khả năng mang đến những ảnh hưởng tiêu cực đối với chức năng tiêu hóa của dạ dày và sức khỏe tổng thể.

Dư axit dạ dày là gì?

Dư axit dạ dày xảy ra khi độ pH dưới 3.5 và nồng độ axit dạ dày tăng cao, vượt khỏi 0,001 mol/l. Tình trạng này xảy ra phổ biến do nhiều nguyên nhân khác nhau, làm ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng của dạ dày và làm phát sinh nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Dư axit dạ dày xảy ra khi độ pH dưới 3.5 và nồng độ axit dạ dày tăng cao, vượt khỏi 0,001 mol/l
Tình trạng dư axit dạ dày xảy ra khi độ pH dưới 3.5 và nồng độ axit dạ dày tăng cao, vượt khỏi 0,001 mol/l

Nguyên nhân gây dư axit dạ dày

Tình trạng thừa axit dạ dày thường phát sinh do một số nguyên nhân sau:

  • Lạm dụng rượu bia: Những thành phần được tìm thấy trong rượu bia có khả năng ức chế quá trình hình thành chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. Bên cạnh đó chúng còn có khả năng kích thích dạ dày tiết ra nhiều axit dịch vị, từ đó gây ra nhiều tổn thương cho niêm mạc dạ dày. Kết quả nghiên cứu cho thấy, những người tiêu thụ quá nhiều rượu bia thường có nồng độ axit dạ dày cao, xuất hiện những tổn thương nặng tại ổ viêm, có thể dẫn đến loét, trường hợp nặng gây thủng dạ dày và ung thư dạ dày.
  • Ăn uống thất thường: Thường xuyên bỏ bữa, ăn uống không đúng bữa hoặc thường xuyên ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, thực phẩm có vị chua cũng là nguyên nhân khiến nồng độ axit dạ dày tăng cao.
  • Căng thẳng thần kinh: Thường xuyên lo lắng, căng thẳng thần kinh, stress khiến dạ dày phải co bóp, axit dạ dày tiết nhiều dẫn đến tình trạng thừa axit dạ dày và làm phát sinh cơn đau.
  • Vi khuẩn Helicobacter Pylori: Hoạt động của vi khuẩn Helicobacter Pylori trong dạ dày có thể khiến dạ dày tiết ra nhiều axit và kéo theo nhiều bệnh lý nghiêm trọng ở dạ dày.
  • Hút thuốc lá: Trong thuốc lá có chứa một lượng lớn nicotin. Thành phần này có khả năng tiêu diệt các lợi khuẩn trong dạ dày, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho sự xâm nhập và phát triển của các loại vi khuẩn có hại, trong đó phổ biến là vi khuẩn Helicobacter Pylori kích thích tăng tiết axit dạ dày.
  • Thiếu ngủ: Ngủ không đủ giấc, thức quá khuya làm ảnh hưởng đến các hoạt động của dạ dày và gây tăng tiết axit dạ dày.

Triệu chứng dư axit dạ dày

Việc tăng tiết và dư axit dạ dày sẽ làm phát sinh nhiều triệu chứng khó chịu sau:

  • Có cảm giác nóng rát và đau thượng vị
  • Miệng có mùi hôi, chua miệng
  • Ợ chua, đầy hơi
  • Táo bón hoặc tiêu chảy
  • Nước tiểu có màu sẫm kéo dài
  • Da khô và nổi nhiều mụn nhọt
  • Mất ngủ
  • Thường xuyên mệt mỏi
  • Khó tập trung
  • Buồn nôn và nôn ói
  • Căng thẳng thần kinh.
Có cảm giác nóng rát và đau thượng vị
Nóng rát và đau thượng vị, ợ chua, đầy hơi, miệng có mùi hôi, chua miệng… là những triệu chứng thường gặp khi bị dư axit dạ dày

Dư axit dạ dày có nguy hiểm không?

Dư axit dạ dày được xác định là một tình trạng nguy hiểm. Bởi nếu lượng axit dạ dày duy trì ở mức độ vừa đủ, quá trình tiêu hóa thức ăn sẽ diễn ra suôn sẻ. Tuy nhiên chức năng này sẽ bị phá hủy nếu tăng tiết và dư thừa axit dạ dày, đồng thời làm bào mòn những cơ quan trong hệ tiêu hóa và thành dạ dày. Lâu ngày, axit dạ dày sẽ tác động nhiều đến niêm mạc dạ dày và làm tổn thương sâu hơn, từ đó gây ra những bệnh lý sau:

  • Đau dạ dày: Niêm mạc dạ dày bị tổn thương do thừa axit dạ dày, lâu ngày hình thành những vết loét trên niêm mạc và gây ra những cơn đau dạ dày.
  • Trào ngược dạ dày thực quản: Thức ăn cùng với lượng axit dịch vị dư thừa có thể nhanh chóng trào ngược lên thực quản, đồng thời làm tổn thương ở cơ quan này.
  • Viêm loét dạ dày: Lượng axit dạ dày dư thừa sẽ tấn công vào những vết viêm dạ dày và hình thành những ổ loét trên niêm mạc dạ dày.
  • Xuất huyết dạ dày: Những vết loét trong dạ dày sau khi tiếp xúc với axit dư thừa có thể gây xuất huyết dạ dày.
  • Thủng dạ dày và ung thư dạ dày: Dư axit dạ dày sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh thủng dạ dày và ung thư dạ dày. Đây chính là hai biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh.
  • Một số biến chứng khác: Axit dư thừa có thể ăn mòn cơ thể dẫn đến suy giảm hoặc mất sức đề kháng. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh mãn tính xuất hiện như ung thư, loãng xương, bệnh gút, sỏi thận, bệnh về gan, béo phì, bệnh về mật…

Dư axit dạ dày được chẩn đoán như thế nào?

Thông thường tình trạng dư thừa axit dạ dày sẽ được chẩn đoán thông qua triệu chứng lâm sàng (chủ yếu), tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe. Trong trường hợp các biểu hiện không rõ ràng hoặc có nghi ngừa thừa axit dạ dày do Helicobacter Pylori hay xuất hiện một số biến chứng, bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện nội soi dạ dày để tìm hiểu kỹ hơn về bệnh và có hướng điều trị đúng đắn hơn.

Phương pháp điều trị dư axit dạ dày

Dư axit dạ dày được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau. Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể (nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng, tình trạng sức khỏe…), bệnh nhân sẽ được sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày hoặc dùng thảo dược thiên nhiên kết hợp điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống giúp giảm axit dạ dày.

1. Sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày

Để ổn định nồng độ axit dạ dày, bệnh nhân sẽ được chỉ định sử dụng những loại thuốc giảm tiết axit dạ dày với liều lượng thích hợp. Việc sử dụng loại thuốc này sẽ giúp người bệnh phòng ngừa và điều trị những vấn đề liên quan đến tình trạng tăng tiết axit dạ dày, hạn chế những tác động xấu và tổn thương lên niêm mạc dạ dày của axit. Đồng thời làm tăng nồng độ pH và giúp trung hòa lượng axit dư thừa.

Thuốc làm tăng nồng độ pH và giúp trung hòa lượng axit dư thừa đang được sử dụng phổ biến gồm:

  • Alusi
  • Maalox
  • Gastropulgite…

Thuốc làm giảm tiết axit dạ dày, hạn chế tác động xấu và những tổn thương của axit lên niêm mạc dạ dày gồm:

  • Cimetidin
  • Lansoprazol
  • Ranitidin
  • Omeprazol…

Khi được đưa vào cơ thể, các thành phần hoạt chất trong thuốc sẽ nhanh chóng tan ra trong hệ tiêu hóa, sau đó đi vào trong máu. Các hoạt chất có thể làm phát sinh một số tác dụng phụ như buồn nôn, đau đầu, dị ứng…

Chính vì thế những người bị dư axit dạ dày cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng thuốc, nên sử dụng thuốc đúng liều và đúng cách. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày để tránh phát sinh những tác dụng ngoại ý.

Sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày
Sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày giúp làm tăng nồng độ pH và trung hòa lượng axit dư thừa

2. Thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì thói quen sinh hoạt khoa học

Để cải thiện tốt tình trạng dư axit dạ dày và phòng ngừa phát sinh những vấn đề không mong muốn, người bệnh cần chú ý thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh và duy trì thói quen sinh hoạt khoa học. Cụ thể:

Thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh

  • Ăn uống điều độ, không bỏ bữa và nên ăn tối đúng giờ. Tốt nhất người bệnh nên ăn tối trước khi đi ngủ từ 3 – 4 giờ đồng hồ.
  • Cần tránh ăn quá no trước khi đi ngủ. Bởi hoạt động này có thể làm tăng áp lực lên dạ dày, từ đó khiến dạ dày hoạt động nhiều hơn và tăng tiết axit.
  • Tránh ăn những món ăn chứa nhiều gia vị cay nóng hoặc có vị chua như ớt, các loại dưa chua, giấm… Bởi những loại thực phẩm này có thể kích thích làm tăng độ nhạy cảm của niêm mạc và bào mòn dạ dày.
  • Ăn uống với lượng thức ăn phù hợp, tránh ăn quá no. Tốt nhất nên chia nhỏ các bữa ăn và dùng trong ngày (4 – 6 bữa).
  • Tránh để cơ thể quá đói.
  • Nên ăn chậm và nhai kỹ.
  • Tránh sử dụng nước ngọt có gas, rượu bia và những loại đồ uống chứa chất kích thích khác.
  • Nên ăn uống đủ chất, ăn nhiều rau xanh, trái cây, thịt, cá, thực phẩm giàu protein để nâng cao sức khỏe và hỗ trợ các hoạt động của dạ dày.
  • Nên uống một ly nước lọc vào mỗi buổi sáng để thanh lọc cơ thể, làm sạch đường ruột, đào thải độc tố những chất có hại ra khỏi cơ thể.

Duy trì thói quen sinh hoạt khoa học

  • Bỏ hút thuốc lá.
  • Không thức khuya, nên ngủ đủ giấc.
  • Lạc quan, suy nghĩ tích cực, luôn giữ tâm lý thoải mái và tránh căng thẳng.
  • Tăng cường vận động với những bài tập có cường độ nhẹ như yoga, bơi lội, đạp xe, đi bộ, chạy bộ… để nâng cao sức khỏe tổng thường, kiểm soát căng thẳng và ổn định các hoạt động của dạ dày.
Thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì thói quen sinh hoạt khoa học
Trung hòa nồng độ axit bằng cách thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì thói quen sinh hoạt khoa học

3. Bổ sung những loại thực phẩm giúp giảm axit dạ dày

Một số loại thực phẩm lành mạnh như rau lá xanh, ớt chuông, tỏi… nên được thêm vào chế độ ăn uống mỗi ngày. Bởi những loại thực phẩm này không có khả năng kích thích niêm mạc, không kích thích sản xuất axit dạ dày, giúp cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể, giảm viêm ở dạ dày và thực quản.

Những loại thực phẩm tốt cho sức khỏe và dạ dày có thể kể đến như:

  • Rau lá xanh: Những loại rau lá xanh như rau chân vịt, cải xoăn… chứa nhiều vitamin, chất xơ thực vật và chất chống oxy hóa có tác dụng làm giảm tăng tiết axit dạ dày, cải thiện chức năng tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch và ổn định các hoạt động của dạ dày.
  • Tỏi: Trong tỏi chứa allicin với hàm lượng cao. Hoạt chất này có tác dụng giảm sự hình thành của axit và tiêu diệt vi khuẩn. Vì thế để cải thiện tình trạng dư thừa axit dạ dày, người bệnh nên sử dụng từ 2 đến 3 tép tỏi, thêm vào các món ăn hoặc nhai sống trong mỗi bữa ăn.
  • Ớt chuông: Ớt chuông là một loại thực phẩm rất giàu vitamin C có tác dụng chống lại những tác nhân gây nhiễm trùng và nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.
  • Atiso: Các thành phần dinh dưỡng trong atiso có tác dụng hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.
  • Ngũ cốc nguyên cám: Ngũ cốc nguyên cám (hạt lanh, gạo lứt, bột yến mạch, hạt kê…) chứa nhiều chất xơ, axit béo có lợi, giúp hỗ trợ tiêu hóa một cách hiệu quả.
  • Dưa hấu: Mỗi ngày uống một ly nước ép dưa hấu hoặc ăn vài lát dưa hấu sẽ giúp giảm tiết axit dạ dày. Đồng thời ngăn ngừa tình trạng ợ nóng và trào ngược dạ dày thực quản.
  • Chuối: Nhờ có tính kiềm, chuối được đánh giá là một loại thực phẩm có khả năng trung hòa axit dạ dày. Bên cạnh đó chuối còn chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có tác dụng nâng cao sức khỏe tổng thể, cải thiện chức năng và mang đến nhiều lợi ích khác cho hệ tiêu hóa.
  • Dầu thực vật: Một số loại dầu thực vật gồm dầu hạt lanh, dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu cải… rất giàu axit béo omega-3 và omega-6. Đây đều là những loại axit béo có khả năng trung hòa axit dạ dày, kháng viêm và hình thành một hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày.
  • Thực phẩm khác: Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá ngừ, hạt hạnh nhân, quả óc chó, thịt gia cầm, ổi, táo, bí xanh… đều thuộc nhóm thực phẩm giúp kiểm soát sự tăng tiết axit trong dạ dày.
Bổ sung những loại thực phẩm giúp gảm axit dạ dày
Bổ sung thực phẩm giúp giảm axit dạ dày như rau lá xanh cá hồi, cá thu, cá mòi, cá ngừ, hạt hạnh nhân, quả óc chó…

4. Biện pháp làm giảm axit dạ dày từ nguyên liệu thiên nhiên

Một số loại thảo dược thiên nhiên dưới đây có khả năng làm giảm lượng axit dư thừa trong dạ dày và chống viêm mà không cần phải sử dụng thuốc.

  • Củ gừng

Những thành phần học được tìm thấy trong gừng nổi tiếng với khả năng kháng viêm, trung hòa axit dạ dày, giảm đau, cải thiện tình trạng khó tiêu và trào ngược dạ dày do dư axit. Để điều trị dư axit dạ dày, người bệnh nên uống trà gừng ấm vào mỗi bữa sáng hoặc ăn từ 2 đến 3 lát gừng tươi mỗi ngày.

  • Củ nghệ

Thành phần curcumin chiếm một hàm lượng lớn trong củ nghệ. Đây là một hoạt chất có khả năng bảo vệ những tế bào trong dạ dày khỏi bị tổn thương và ăn mòn, giúp trung hòa axit dạ dày. Ngoài ra curcumin còn giúp ngăn ngừa trào ngược dạ dày thực quản và tình trạng viêm loét.

Để làm giảm lượng axit dư thừa trong dạ dày, người bệnh thực hiện trộn 120 gram bột nghệ cùng với 60 gram mật ong nguyên chất, sau đó vo thành những viên nhỏ cỡ hạt ngô, uống 3 viên/ lần, mỗi ngày uống 3 lần và sử dụng liên tục ít nhất 10 ngày.

  • Mật ong nguyên chất

Trong mật ong nguyên chất chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, trong đó vitamin E, vitamin C cùng các khoáng chất như kali, kẽm và canxi có hàm lượng cao nhất. Những thành phần dinh dưỡng này có tác dụng làm giảm sản xuất axit, cân bằng độ pH trong dạ dày. Đồng thời bảo vệ niêm mạc và phòng ngừa phát sinh những rủi ro do tình trạng dư axit dạ dày gây ra.

Để ổn định lượng axit dạ dày bằng mật ong, bệnh nhân nên uống 1 muỗng cà phê mật ong nguyên chất vào mỗi buổi tối và buổi sáng khoảng 15 phút trước khi ăn. Ngoài ra bạn cũng có thể pha trà hoa cúc, sau đó thêm 2 thìa mật ong, khuấy đều, uống 3 cốc nhỏ trà hoa cúc và mật ong mỗi ngày.

Mật ong nguyên chất
Mật ong nguyên chất có tác dụng làm giảm tăng tiết axit, cân bằng độ pH trong dạ dày, bảo vệ niêm mạc

Biện pháp phòng ngừa dư axit dạ dày

Để phòng ngừa tình trạng dư axit dạ dày, bạn cần:

  • Tránh ăn những món ăn chứa nhiều gia vị cay nóng, có vị chua, thực phẩm giàu chất béo.
  • Ăn uống điều độ, không bỏ bữa và nên ăn tối đúng giờ.
  • Không nên ăn quá no trước khi đi ngủ để tránh làm tăng áp lực lên dạ dày và tăng tiết axit.
  • Thay vì sử dụng 3 bữa ăn lớn, bạn nên chia nhỏ các bữa ăn và dùng trong ngày
  • Hạn chế sử dụng nước ngọt có gas, rượu bia đồ uống chứa chất kích thích và cồn
  • Ăn uống lành mạnh và đủ chất, ăn nhiều rau xanh, trái cây, thịt, cá béo, thực phẩm giàu protein.
  • Uống đủ nước mỗi ngày (2,5 lít nước/ ngày). Ngoài ra nên uống một ly nước vào buổi sáng sau khi ngủ dậy để thanh lọc cơ thể, làm sạch đường ruột.
  • Không nhịn ăn khiến cơ thể quá đói.
  • Ăn chậm và nhai kỹ.
  • Không thức khuya, nên ngủ đủ giấc (7 – 8 giờ/ ngày).
  • Lạc quan, suy nghĩ tích cực, Tránh lo âu và căng thẳng.
  • Không hút thuốc lá.
  • Tăng cường vận động để tăng cường sức khỏe, sức đề kháng và hỗ trợ các hoạt động của dạ dày.

Axit dạ dày có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, giúp cơ thể nhanh chóng hấp thu những chất dinh dưỡng cần thiết và ổn định hoạt động của dạ dày. Tuy nhiên nếu bị dư axit dạ dày, người bệnh sẽ thường xuyên mắc phải những vấn đề không tốt cho sức khỏe, làm tăng nguy cơ xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày và ung thư dạ dày. Chính vì thế bạn cần sinh hoạt lành mạnh và duy trì một chế độ dinh dưỡng phù hợp để trung hòa axit dạ dày.

Xem thêm

Trào ngược dạ dày gây viêm họng hôi miệng và cách khắc phục

Vì sao trào ngược dạ dày gây viêm họng hôi miệng?

Nhiều người bị trào ngược dạ dày thường gặp phải tình trạng hôi miệng. Tuy nhiên, họ lại không thể...

Khi trẻ bị ho nôn trớ nhiều – mẹ cần phải biết!

Trẻ bị ho thường kèm theo nôn trớ nhiều khiến cha mẹ vô cùng lo lắng. Việc bình tĩnh xử...

Thông tin về phương pháp phẫu thuật chữa trào ngược dạ dày

Phương pháp phẫu thuật điều trị trào ngược dạ dày thực quản

Phẫu thuật điều trị trào ngược dạ dày thực quản nhằm mục đích chữa trị triệt để nguyên nhân cơ...

Trẻ bị nôn trớ và đi ngoài kèm sốt có thể là dấu hiệu của nhiều căn bệnh nguy hiểm

Trẻ nôn trớ và đi ngoài kèm sốt là dấu hiệu của bệnh gì?

Trẻ nôn trớ và đi ngoài kèm sốt có thể là triệu chứng của các bệnh nguy hiểm như bị...

Những thực phẩm gây ợ nóng bạn nên hạn chế sử dụng

Ợ nóng là triệu chứng của trào ngược dạ dày làm cho người bệnh cảm thấy vô cùng khó chịu....

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *