Uống thuốc xổ trị táo bón: Dùng sai cách tác hại khôn lường

Nếu sử dụng thuốc xổ trị táo bón không đúng cách, nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng. Các vấn đề mà bạn có thể gặp phải có thể là bị mất nước nghiêm trọng, tổn thương nội tạng… Do đó, biết cách dùng đúng thuốc nhuận tràng sẽ giúp bệnh nhân tránh được những tác hại không mong muốn. 

Thuốc xổ là gì?

Thuốc xổ hay còn gọi là thuốc nhuận tràng là một loại thuốc được sử dụng để trị táo bón. Chúng có tác dụng làm tăng nhu động ruột, rút ngắn thời gian vận chuyển chất thải trong đường ruột. Ngoài ra, một số loại thuốc thuộc nhóm thuốc này có thể làm mềm phân. Điều này khiến các chất thải được tống ra ngoài một cách nhanh chóng và dễ dàng, khắc phục được táo bón.

Lạm dụng các loại thuốc xổ trị táo bón có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng
Lạm dụng các loại thuốc xổ trị táo bón có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng

Hiện nay có 4 nhóm thuốc nhuận tràng chính. Tùy vào mức độ bệnh lý và biểu hiện khác nhau mà các loại thuốc được sử dụng cũng khác nhau. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm:

+ Thuốc nhuận tràng tạo khối:

Những loại thuốc này có tác dụng bổ sung chất xơ cho cơ thể nên còn được gọi là chất bổ sung chất xơ. Chúng hoạt động tương tự như các chất xơ có trong các loại thực phẩm mà chúng ta sử dụng hàng ngày. Có nghĩa là các loại thuốc nhuận tràng tạo khối cũng sẽ làm gia tăng chất thải, giúp phân mềm hơn và tăng nhu động ruột. Từ đó khiến người bệnh đi đại tiện dễ dàng hơn.

Nếu một người bị táo bón, nên sử dụng các loại thuốc nhuận tràng tạo khối trước. Thông thường, thuốc sẽ phát huy tác dụng sau khoảng 6 – 12 giờ sử dụng.

+ Thuốc nhuận tràng thẩm thấu: 

Tác dụng của các loại thuốc này là làm tăng độ ẩm cho các chất thải trong đường ruột. Điều này giúp chúng di chuyển và được tống ra ngoài dễ dàng hơn. Tuy nhiên, sẽ phải mất tới 2 – 3 ngày sau thì chúng mới phát huy tác dụng.

+ Thuốc nhuận tràng kích thích: 

Thuốc nhuận tràng kích thích sẽ kích thích lớp niêm mạc đường ruột, giúp bạn nhanh đi đại tiện hơn. Thuốc sẽ có tác dụng sau khoảng 6 – 12 giờ uống thuốc.

+ Thuốc nhuận tràng làm mềm phân: 

Loại thuốc này sẽ tác động lên bề mặt chất thải, làm giảm sức căng trên bề mặt. Điều này giúp chúng hấp thụ được nhiều nước hơn, khiến chúng mềm hơn. Sau khoảng 12 – 72 giờ sử dụng thì các loại thuốc này sẽ phát huy được tác dụng.

Ngoài ra, còn có một số loại thuốc nhuận tràng khác nữa. Tuy ít khi được sử dụng nhưng chúng cũng sẽ có tác dụng làm giảm chứng táo bón mà bạn đang mắc phải. Bao gồm:

  • Thuốc nhuận tràng bôi trơn: Có tác dụng làm giảm bớt lượng nước được hấp thu tại đường ruột.
  • Thuốc nhuận tràng muối: Được sử dụng để làm rỗng ruột, và thường được dùng khi chuẩn bị làm phẫu thuật.
  • Thuốc nhuận tràng prokinetic: Đây là loại thuốc xổ trị táo bón cho những trường hợp bệnh nặng. Mắc các bệnh lý như táo bón vô căn mạn tính, hội chứng ruột kích thích…

Khi sử dụng các loại thuốc này, bạn cần phải chú ý dùng đúng liều lượng và thời gian sử dụng đã được quy định. Vì lạm dụng thuốc bạn có thể gặp phải những vấn đề nghiêm trọng.

Lạm dụng thuốc xổ trị táo bón gây ra tác hại nào?

Sử dụng thuốc xổ sai cách có thể làm mất nước và các chất điện giải, khiến cơ thể mệt mỏi
Sử dụng thuốc xổ sai cách có thể làm mất nước và các chất điện giải, khiến cơ thể mệt mỏi

Uống thuốc xổ trị táo bón là một biện pháp được nhiều người sử dụng. Tuy nhiên, khi lạm dụng hoặc sử dụng sai cách, chúng có thể gây hại cho sức khỏe bệnh nhân. Các vấn đề mà bạn có thể gặp phải bao gồm:

+ Mất điện giải và khoáng chất (nhất là kali):

Đây là một biến chứng phổ biến khi lạm dụng thuốc xổ trị táo bón. Điện giải và khoáng chất đều là những thứ có vai trò vô cùng quan trọng đối với các cơ quan trong cơ thể. Nếu bị mất cân bằng điện giải và khoáng chất, hoạt động của các cơ quan trong cơ thể sẽ bị rối loạn, nhất là hệ thần kinh, cơ bắp, ruột kết, tim.

+ Cơ thể mất nước nghiêm trọng:

Tình trạng này khiến cho cơ thể mất sức, chân tay run, hoa mắt, làm cho thận bị tổn thương. Đôi khi, có thể gây tử vong.

+ Bị phụ thuộc vào thuốc nhuận tràng:

Nếu dùng thuốc nhuận tràng thường xuyên và trong thời gian dài, đại tràng của bạn có thể ngưng phản ứng với liều dùng thông thường. Điều này có nghĩa nếu sau này bạn bị táo bón, bạn sẽ cần phải sử dụng thuốc với liều lượng cao hơn. Có những trường hợp chỉ đi đại tiện được khi sử dụng thuốc nhuận tràng.

+ Tổn thương nội tạng:  

Sử dụng thuốc trong thời gian dài có thể làm cho đại tràng bị kéo căng, trở nên trơ cứng, mỏng, mềm.

Ngoài ra, lạm dụng thuốc nhuận tràng cũng có thể khiến đại tràng bị nhiễm trùng, tổn thương gan, tăng nguy cơ bị ung thư ruột kết.

Cần lưu ý gì khi sử dụng thuốc xổ trị táo bón?

Để bảo đảm an toàn khi sử dụng các loại thuốc xổ trị táo bón, bạn cần lưu ý một số vấn đề như sau:

  • Không được tự ý mua các loại thuốc nhuận tràng để sử dụng. Bởi ở mỗi dạng thuốc sẽ phù hợp với tình trạng bệnh lý khác nhau. Vì vậy, bạn nên trao đổi với các bác sĩ để được chỉ định các loại thuốc phù hợp.
  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và cách dùng trước khi uống thuốc.
  • Chỉ được sử dụng những loại thuốc này trong thời gian ngắn. Không được lạm dụng hoặc uống quá nhiều vì chúng có thể gây tiêu chảy hoặc làm tắc nghẽn ruột.
  • Những người mắc bệnh Crohn, viêm loét dạ dày tá tràng, phụ nữ đang mang thai… không nên sử dụng các loại thuốc này. Trao đổi với các bác sĩ để được cung cấp thêm thông tin về vấn đề này.
  • Tương tự như các loại thuốc tây khác, uống thuốc nhuận tràng cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ. Vì vậy, nếu thấy cơ thể có các biểu hiện bất thường, hãy gọi ngay cho các cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.
  • Nếu sau khi sử dụng các loại thuốc này mà táo bón không giảm, bạn nên đến các trung tâm y tế để được thăm khám và điều trị.
Nên ăn nhiều các loại thực phẩm giàu chất xơ khi bị táo bón
Nên ăn nhiều các loại thực phẩm giàu chất xơ khi bị táo bón

Nếu táo bón không quá nặng, bạn không nhất thiết phải sử dụng đến các loại thuốc nhuận tràng. Bạn có thể khắc phục chứng táo bón bằng cách thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt của bản thân. Sau đây là những cách mà bạn có thể áp dụng:

  • Bổ sung thêm các thực phẩm giàu chất xơ cho cơ thể. Những thực phẩm mà bạn nên sử dụng khi bị táo bón bao gồm rau củ, trái cây tươi, đậu và các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt như gạo, yến mạch…
  • Uống nhiều nước để kích thích hệ tiêu hóa, bôi trơn đường ruột, làm mềm phân.
  • Tập thể dục, thể thao thường xuyên.
  • Nếu làm các công việc văn phòng, nên tranh thủ thời gian để đi lại, vận động. Tránh ngồi hoặc đứng lâu một chỗ.
  • Giữ tâm trạng vui vẻ, thoải mái. Tránh tình trạng căng thẳng, mệt mỏi kéo dài.

Sử dụng các loại thuốc nhuận tràng có thể khiến bạn gặp phải những vấn đề nghiêm trọng. Do đó, bạn cần phải chú ý dùng thuốc cho đúng cách. Bên cạnh đó, để bệnh nhanh được hồi phục và có thể ngăn ngừa táo bón, hãy thay đổi chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt của bản thân cho hợp lý hơn.

Xem thêm: Bệnh trĩ: Nguyên nhân, Dấu hiệu cách điều trị dứt điểm từ chuyên gia

Trẻ sơ sinh bị táo bón do đâu?

Mẹ nên ăn gì để con bú không bị táo bón?

Mẹ ăn gì để con không bị táo bón là câu hỏi được nhiều người quan tâm, đặc biệt là...

Bệnh rò hậu môn: Các thông tin cần biết và cách điều trị

Rò hậu môn: Nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị

Rò hậu môn tuy ít khi nguy hiểm đến tính mạng nhưng chúng lại ảnh hưởng xấu đến sức khỏe...

Nứt kẽ hậu môn khi mang thai và sau sinh phải làm sao?

Mẹo trị nứt kẽ hậu môn khi mang thai và sau sinh cho mẹ

Nứt kẽ hậu môn sau sinh là tình trạng không ít phụ nữ gặp phải. Để tránh ảnh hưởng đến...

Thông tin về các loại thuốc bôi trị nứt kẽ hậu môn

Các loại thuốc bôi trị nứt kẽ hậu môn bạn nên thử

Nitroglicerin, diltiazem, Cortison, Anusol-HC, Lidocain…là các loại thuốc bôi trị nứt kẽ hậu môn thường được sử dụng. Vì sử...

Đi ngoài ra máu tươi sau sinh là bệnh gì?

Đi ngoài ra máu tươi sau sinh do đâu, làm sao hết?

Nồng độ nội tiết tố bất thường, táo bón, trĩ, u bướu đường tiêu hóa… có thể khiến chị em...

Giải đáp thắc mắc của độc giả cùng chuyên gia của chúng tôi!

Ths.BS Nguyễn Thị Tuyết Lan
Nguyên Trưởng khoa khám bệnh - BV YHCT trung ương

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *