Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc

Nâng tầm giá trị y học Dân tộc

TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG THUỐC DÂN TỘC

Hội chứng ruột kích thích là gì? Mức độ nguy hiểm và cách điều trị hiệu quả

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là bệnh lý của chức năng đường ruột. Nếu không được điều trị kịp thời bệnh có thể gây nên nhiều biến chứng và ảnh hưởng đến cuộc sống con người. Vì vậy, biết rõ triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị là điều người bệnh nên làm.

Trong bài viết này, chuyên gia tiêu hóa, lương y Đặng Thị Nhân Tâm, có kinh nghiệm hơn 15 năm khám chữa bệnh đường tiêu hóa, sẽ cung cấp cho người bệnh những thông tin bổ ích.

Chân dung lương y Đặng Thị Nhân Tâm
Chân dung lương y Đặng Thị Nhân Tâm

Hội chứng ruột kích thích là gì? Có phải viêm đại tràng hay không?

Viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích có phải là một? Đây là câu hỏi băn khoăn của nhiều độc giả. Giải đáp cho câu hỏi này lương y Nhân Tâm cho biết:

Hội chứng ruột kích thích hay còn gọi là viêm đại tràng co thắt (tiếng anh: Irritable bowel syndrome) là bệnh lý rối loạn chức năng ruột, không đi kèm tổn thương (viêm loét và khối u).

Bệnh lý xảy ra khi nhu động ruột co thắt diễn ra bất thường. Tần suất co thắt nhanh gây tiêu chảy. Co thắt chậm gây táo bón. Từ đó gây ra một số triệu chứng đau đớn cho cơ thể người bệnh.

Trong y khoa IBS còn có tên gọi khác là viêm đại tràng co thắt hoặc viêm đại tràng chức năng”.

Bên cạnh đó, trong y khoa còn hay nhắc đến thuật ngữ quốc tế “Hội chứng ruột kích thích K58”. Dựa vào triệu chứng bệnh lý được phân chia thành 2 dạng:

  • K58.0: Hội chứng ruột kích thích tiêu chảy
  • K58.9: Hội chứng ruột kích thích táo bón

Nhiều chuyên gia cảnh báo, hội chứng ruột kích có nguy cơ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, người bệnh chớ nên lơ là.

Hình ảnh hội chứng ruột kích thích
Hình ảnh hội chứng IBS

Hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm không?

IBS là bệnh lý mãn tính và gây ra nhiều biến chứng như:

  • Bệnh trĩ
  • Sa trực tràng
  • Xuất huyết đại tràng
  • Thủng đại tràng
  • Giãn đại tràng cấp tính

Tuy nhiên bệnh lý không gây loạn sản mô ruột và không tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Vậy tại sao hội chứng IBS lại gây ra nhiều biến chứng như vậy? lương y Nhân Tâm sẽ giúp người bệnh tìm được nguyên nhân và phòng bệnh hiệu quả.

Nằm lòng 5 nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân gây hội chứng IBS xuất phát từ những thói quen hàng ngày của con người. Người bệnh nên lưu ý những nguyên nhân sau:

  • Nhiễm khuẩn đường ruột: Một số vi khuẩn, virus, ký sinh trùng như Campylobacter, Shigella, E. Coli, Yersinia, Salmonella có thể gây nhiễm trùng, rối loạn chức năng hệ tiêu hóa.
  • Thực phẩm: Người bệnh thường xuyên sử dụng rượu bia, chất kích thích, đồ ăn tanh, lạnh, cay nóng, thực phẩm tồn dư chất hóa học.
  • Tâm lý bất ổn: Stress, căng thẳng, áp lực kéo dài khiến nhu động ruột tăng tần suất co bóp, hoạt động quá sức.
  • Lạm dụng thuốc tân dược: Thành phần dược chất trong thuốc Tây có tác dụng mạnh, làm mất đi hệ lợi khuẩn trong hệ tiêu hóa.
  • Thay đổi hormone ảnh hưởng đến chức năng đại tràng
Vi khuẩn là một trong những nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích
Vi khuẩn là một trong những nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích

Bên cạnh nguyên nhân, lương y Nhân Tâm khuyên rằng người bệnh nên biết rõ triệu chứng hội chứng ruột kích thích từ nhận biết sớm và điều trị kịp thời.

Biểu hiện của hội chứng ruột kích thích người bệnh cần biết

Sau khi tham vấn ý kiến lương y Nhân Tâm, chuyên mục đã chắt lọc được 4 dấu hiệu bệnh điển hình 9/10 người mắc phải.

  • Rối loạn đại tiện: Người bệnh thường đi đại tiện nhiều lần trong ngày khoảng 3-6 lần. Có thể đại tiện táo bón hoặc tiêu chảy.
  • Bụng nổi cục: Khi sờ dọc đại tràng người bệnh thường thấy nổi cục, đó chính là những cơn co bóp của đại tràng
  • Bất thường về phân: Phân lỏng nát, không có khuôn, không kèm máu nhưng có nhiều chất nhầy.
  • Bụng chướng, căng tức: Chức năng đại tràng bị rối loạn, thức ăn không được tiêu hóa hết gây nên tình trạng ứ đọng. Người bệnh thường cảm thấy khó tiêu, đầy hơi. Sau khi đi đại tiện triệu chứng thuyên giảm.
  • Cơ thể suy nhược, mệt mỏi: Chán ăn, đầy bụng, đau đớn khiến cơ thể mệt mỏi, giảm cân đột ngột.

Người bệnh nên lưu ý những biểu hiện hội chứng ruột kích thích có thể thay đổi và tăng mức độ tùy thuộc vào đối tượng mắc bệnh. Theo lương y Nhân Tâm, đối tượng mắc bệnh chủ yếu là người cao tuổi, người già, phụ nữ có thai và cả trẻ em.

  • Hội chứng ruột kích thích ở trẻ em: Trẻ thường chậm phát triển, hay quấy khóc, biếng ăn, da xanh xao.
  • Hội chứng ruột kích thích ở phụ nữ có thai: Bà bầu gặp những hiện tượng như tiêu chảy hoặc táo bón nhiều lần, cơ thể mệt mỏi, thai nhi chậm phát triển.
Trẻ em dễ bị bệnh lý IBS tấn công
Trẻ em dễ bị bệnh lý IBS tấn công

Để phòng tránh những biến chứng nguy hiểm, người bệnh nên thăm khám và chẩn đoán tại các cơ sở y tế uy tín.

Phương pháp chẩn đoán hội chứng ruột kích thích IBS

YH hiện đại phát triển đã phát hiện ra nhiều phương pháp phát hiện hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, tiêu chuẩn Rome 4 hai Rome IV vẫn là một trong những cách chẩn đoán chính xác nhất. Vậy tiêu chuẩn hội chứng ruột kích thích Rome 4 là gì?

Phân tích chi tiết về cách chẩn đoán IBS  IV, lương y Nhân Tâm cho biết:

Đối tượng áp dụng: Người bệnh có biểu hiện đau bụng dưới, rối loạn tiêu hóa, bụng nổi cục thường xuyên từ 3 tháng trở lên.

4 mô hình chẩn đoán:

  • IBS – táo bón (IBS – C)
  • IBS – tiêu chảy (IBS – D)
  • IBS – hỗn hợp (IBS – M)
  • IBS – không xác định

Ngoài ra, bác sĩ có thể kết hợp một số phương pháp thăm khám khác như nội soi đại tràng, chụp X-quang. Khi có kết quả thăm khám người bệnh nên tiến hành điều trị ngay để phòng biến chứng xảy ra.

Top 3 loại thuốc điều trị hội chứng ruột kích thích phổ biến

Hội chứng ruột kích thích có chữa được không? Giải đáp cho câu hỏi này, lương y Nhân Tâm phân tích:

“IBS là bệnh lý đường ruột mãn tính.Vì vậy, rất khó có thể điều trị dứt điểm bệnh lý. Người bệnh cần phải kiên trì sử dụng thuốc trong một thời gian dài theo đúng chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, phác đồ điều trị hội chứng ruột kích thích cũng là yếu tố quan trọng, giải quyết tận gốc bệnh.

Thuốc tân dược, thuốc dân gian, thuốc Đông y là 3 giải pháp chữa bệnh phổ biến. Người bệnh nên tìm hiểu rõ ưu, nhược điểm của từng phương pháp để tìm ra cách điều trị hiệu quả nhất”.

1/ Mẹo chữa hội chứng ruột kích thích tại nhà

Thực phẩm dân gian, châm cứu, bấm huyệt là những cách chữa hội chứng IBS đơn giản người bệnh nên áp dụng.

  • Nghệ: Nghệ tươi ngâm với mật ong, sử dụng 2 lần/1 ngày giúp giảm cơn đau co bóp đại tràng
  • Châm cứu: Tác động từ phương pháp châm cứu có thể tăng cường tuần hoàn máu, điều hòa nhu động và co thắt của ruột già. 
  • Bấm huyệt: Phương thức có tác dụng giảm căng thẳng thần kinh và cải thiện các triệu chứng do hội chứng ruột kích thích gây ra.
Bấm huyệt giảm đau đại tràng hiệu quả
Bấm huyệt giảm đau đại tràng hiệu quả

Ưu điểm: Phương pháp có cách làm đơn giản, dễ thực hiện tại nhà, giá thành rẻ, tiết kiệm chi phí.

Nhược điểm: Hiệu quả điều trị bệnh không cao, chỉ được xem là phương pháp hỗ trợ điều trị, không để giải quyết hội chứng tận gốc.

2/ Hội chứng ruột kích thích uống thuốc gì? – Các loại thuốc Tây y thường gặp

Hội chứng ruột kích thích nên uống thuốc gì? Đây là một trong những câu hỏi phân vân của người bệnh. Sau đây là một số loại thuốc tân dược được lương y Nhân Tâm khuyên dùng:

  • Thuốc trị tiêu chảy: Loperamid, Colesevelam, Cholestyramine,…
  • Thuốc kháng cholinergic: Nhóm thuốc này có tác dụng giảm co thắt ở ruột nhằm giảm triệu chứng đau bụng và tiêu chảy.
  • Thuốc giảm đau: Các loại thuốc giảm đau tác động lên hệ thần kinh như  Gabepentin có thể được sử dụng nếu đau bụng có mức độ nghiêm trọng.
  • Thuốc điều trị đặc hiệu IBS: alosetron, rifaximin, eluxadoline, lubiprostone

Ưu điểm: Điều trị bằng thuốc tân dược có tác dụng mạnh ngay từ 1-2 liều thuốc đầu tiên. Cơ thể người bệnh khỏe mạnh trở lại. Nhiều người bệnh cứ ngỡ hội chứng IBS đã được giải quyết tận gốc.

Nhược điểm: Thuốc Tây y có thể tiêu diệt hệ lợi khuẩn của đường ruột nếu sử dụng lâu dài. Ngoài ra, cơn đau co thắt dễ dàng tái phát sau khi dừng thuốc. Trong quá trình điều trị thuốc mang lại tác dụng phụ như buồn nôn, chóng mặt, mệt mỏi. Người bệnh nên cân nhắc trước khi sử dụng.

3/ Chữa hội chứng ruột kích thích bằng thuốc Nam

Với những nhược điểm ảnh hưởng trực tiếp đến cơ thể con người, thuốc tân dược không còn được nhiều người bệnh tin chọn như trước đây. Mặt khác, thuốc Đông y lại là giải pháp mà nhiều bệnh nhân quan tâm tìm kiếm.

Theo đánh giá từ người bệnh và chuyên gia, có thể thấy, Đông y được tin dùng vì có nhiều ưu điểm nổi trội như:

  • Thuốc Đông y không có tác dụng phụ, an toàn với mọi lứa tuổi kể cả trẻ em và phụ nữ có thai
  • Bệnh không tái phát sau quá trình điều trị
  • Liệu trình điều trị dứt điểm sau 60 ngày
  • Giá cả phải chăng

Theo đánh giá của lương y Nhân Tâm, thuốc Đông y có cơ chế điều trị đặc biệt, khác hoàn toàn với những giải pháp thông thường. Tổng hòa công năng, những vị thảo dược tự nhiên đi sâu khắc phục nguyên căn gốc rễ bệnh lý. Từ đó giảm nhanh triệu chứng, giải quyết mệt mỏi, phục hồi nhu động ruột. Song song với quá trình điều trị, những vị thuốc Nam còn bồi bổ cơ thể người bệnh, chống tái phát triệu chứng hiệu quả.

Năm 2011, đội ngũ bác sĩ tại Thuốc dân tộc đã áp dụng cơ chế đặc trị của thuốc Nam để bào chế thành công bài thuốc Tiêu thực Phục tràng hoàn.

  • Thành phần chính: Bạch truật, bạch thược, đại hoàng, chỉ xác, phục linh, mộc hương, đẳng sâm, kỷ tử, ý dĩ nhân, hương phụ, phòng phong,…
  • Thành phần đặc biệt: Cây Cháp phe, cây Án mật, cây Si lung. Đây đều là 3 cây thuốc quý trong đơn thuốc bí truyền của người Tày mà Thuốc dân tộc đã có cơ duyên lưu giữ, khai thác để bào chế thành công bài thuốc.
  • Nguyên lý tác động: Thanh thử, kiện tỳ, hóa thấp, ôn bổ mệnh môn, kiêm ôn tỳ vị, bình can lý khí, kiện tỳ tiêu thực, giúp hành khí hóa ứ, ôn thận, chỉ tả,…
Công dụng bài thuốc chữa hội chứng ruột kích thích tại Thuốc dân tộc
Công dụng bài thuốc chữa hội chứng IBS tại Thuốc dân tộc

Bài thuốc được phân chia thành 4 chế phẩm thiên nhiên đặc trị. Tùy theo thể bệnh của từng người mà chuyên gia sẽ có sự kết hợp chính xác. Trong mỗi chế phẩm thành phần đều có vị thuốc chủ đạo để giải quyết căn nguyên vấn đề bệnh mà bài thuốc đó chủ trị.

CHI TIẾT BÀI THUỐC TIÊU THỰC PHỤC TRÀNG HOÀN

1/ Tiêu Thực Phục Tràng Hoàn – Hộ chứng ruột kích thích

Đặc trị hội chứng ruột kích thích, đại tràng co thắt, đau bụng, tiêu chảy, phân sống, đi ngoài nhiều lần, sôi bụng, ổn định đường tiêu hoá.

2/ Tiêu Thực Phục Tràng Hoàn – Thể lỏng

Đặc trị viêm đại tràng cấp và mãn, đau bụng, tiêu chảy, phân sống, đi ngoài nhiều lần, ổn định đường tiêu hoá, tái tạo niêm mạc đại tràng.

3/ Tiêu Thực Phục Tràng Hoàn – Thể táo

Đặc trị viêm đại tràng cấp và mãn, đau bụng, táo bón, ổn định đường tiêu hoá, tái tạo niêm mạc đại tràng.

4/ Đại tràng hoàn 

Thanh thử, kiện tỳ, hóa thấp (với bệnh viêm đại tràng cấp tính). Ôn bổ mệnh môn, kiêm ôn tỳ vị, bình can lý khí, kiện tỳ tiêu thực, giúp hành khí hóa ứ, ôn thận, chỉ tả (với bệnh viêm đại tràng mãn tính).

Hội chứng ruột kích thích được điều trị bằng bài thuốc riêng biệt. Đồng thời kết hợp thêm Tiêu thực Phục tràng hoàn thể táo hoặc thể lỏng tùy thuộc vào tính trạng phân và biểu hiện đi ngoài của bệnh nhân.

Thông thường tất cả các chứng bệnh đều được kết hợp bài thuốc chính của thể bệnh và Đại tràng hoàn. 

Điều này đảm bảo nguyên tắc điều trị trong ngoài tổng thể và giúp thanh nhiệt, giải độc để kích thích tiêu hóa, phục hồi thể trạng tốt hơn.

Kết quả thống kê hiệu quả điều trị của Tiêu thực Phục tràng hoàn trên 1000 bệnh nhân lâu năm cho thấy:

  • 77,2% hoàn toàn hết các triệu chứng bệnh sau liệu trình điều trị dưới 60 ngày. Các tế bào tổn thương đã lành hẳn, sức đề kháng của người bệnh cải thiện đáng kể.
  • 14,8% giảm triệu chứng bệnh, sức đề kháng từng bước được cải thiện sau 60 ngày.
  • 8% đạt hiệu quả chậm do yếu tố chủ quan đến từ người bệnh.
VTV2 Sống khỏe mỗi ngày đồng hành chia sẻ giải pháp tại Thuốc dân tộc chữa các chứng đại tràng
VTV2 Sống khỏe mỗi ngày đồng hành chia sẻ giải pháp tại Thuốc dân tộc chữa các chứng đại tràng

Tiêu thực Phục tràng hoàn kể từ khi được đưa vào ứng dụng trong thực tế đã chứng minh hiệu quả vượt trội và sự an toàn, lành tính ít bài thuốc nào có được.

Thạc sĩ  Bác sĩ Tuyết Lan (Giám đốc chuyên môn – đại diện Trung tâm Thuốc dân tộc) đã giới thiệu và chia sẻ bài thuốc đến đông đảo người bệnh trên khắp cả nước. Từ đó giúp cho nhiều người biết đến và  thoát khỏi các chứng đau đại tràng, hội chứng ruột kích thích sau 2 – 3 tháng kiên trì.

Bài thuốc trở thành sự lựa chọn hàng đầu của người dân. Thuốc dân tộc trở thành nơi lui tới thường xuyên của đại đa số bệnh nhân đại tràng. Từ đó nâng tầm giá trị và khẳng định hiệu quả đặc biệt của các phương pháp Đông y truyền thống.

>> Xem thêm:

Để sức khỏe ổn định, hỗ trợ rút ngắn thời gian điều trị, người bệnh nên kết hợp dùng thuốc và chế độ ăn uống hợp lý.

Hội chứng ruột kích thích nên ăn gì? Kiêng gì?

Dưới đây là thực đơn ăn uống “vàng” lương y Nhân Tâm khuyên dùng cho người bệnh:

  • Rau xanh: Hoa quả, rau xanh, củ quả non có nhiều chất xơ giúp làm mềm phân và giảm tình trạng táo bón.
  • Thực phẩm giàu Protein: Thịt, cá, dầu omega-3, cá hồi có tác dụng làm lành tổn thương niêm mạc đại tràng, giảm đau.
Những thực phẩm có hại cho đại tràng
Những thực phẩm có hại cho đại tràng

Ngoài ra người bệnh nên thay đổi một số thói quen ăn uống như:

  • Nên ăn đúng giờ: Ăn đúng giờ giấc có thể điều hòa hoạt động của đường ruột và hạn chế các phản ứng thái quá của cơ quan này.
  • Ăn chậm nhai kỹ: Ăn chậm nhai kĩ giúp làm giảm áp lực lên dạ dày và đường ruột. Các chuyên gia cho rằng, thói quen này có thể điều hòa nhu động ruột và hạn chế tình trạng táo bón do viêm đại tràng co thắt gây ra.
  • Uống nhiều nước: Thói quen uống nhiều nước đem lại nhiều lợi ích cho cơ thể nói chung và đường ruột nói riêng. Nước giúp duy trì một lượng chất lỏng nhất định ở bên trong đường ruột, từ đó làm giảm nguy cơ táo bón.

Hội chứng ruột kích thích (IBS) có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và cản trở cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, hãy điều trị ngay khi có dấu hiệu bệnh lý. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào về đầu bệnh cũng như bài thuốc điều trị hãy liên hệ ngay với Thuốc dân tộc để được chuyên gia tư vấn và hướng dẫn cụ thể hơn.

Điều trị viêm đại tràng mãn tính – Hội chứng ruột kích thích tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc cùng chương trình Sống khỏe mỗi ngày VTV2

Ngày đăng: 16/02/2020 - Cập nhật lúc: 11:20 AM , 26/03/2020

Nguyễn Quỳnh
Tốt nghiệp chuyên ngành Báo chí, Trường Đại học Huế, tôi đã có 9 năm kinh nghiệm làm việc tại các cơ quan báo chí lớn như Đời sống & Pháp luật, Tin mới… Đồng thời, tôi còn cộng tác với vai trò cố vấn truyền thông cho nhiều dự án về sức khỏe của các bệnh viện, cơ sở y tế, phòng khám trên cả nước.

Về tác giả

Bài viết liên quan

CM
Top