Viêm loét đại tràng bệnh học: nguyên nhân, triệu chứng & điều trị

Viêm loét đại tràng là tình trạng viêm, loét kéo dài ở đại tràng. Bệnh lý này nên được điều trị kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng. 

viêm loét đại tràng
Viêm loét đại tràng làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng, ruột kết

Viêm loét đại tràng là gì?

Viêm loét đại tràng là một bệnh viêm ruột, ảnh hưởng trực tiếp đến ruột già (đại tràng) hoặc ruột kết. Ban đầu, viêm sẽ xảy ra ở niêm mạc đại tràng, trực tràng hoặc cả hai rồi phát triển thành vết loét trên niêm mạc. Các triệu chứng viêm loét đại tràng thường phát triển theo thời gian, không xuất hiện một cách đột ngột.

Các loại viêm loét đại tràng

Các bác sĩ sẽ phân loại viêm loét đại tràng theo vị trí, cụ thể gồm:

  • Viêm loét trực tràng: đây là một dạng viêm loét đại tràng nhẹ khi viêm được giới hạn ở khu vực trực tràng (hậu môn), chảy máu trực tràng có thể là dấu hiệu duy nhất của tình trạng này.
  • Viêm trực kết tràng sigma: viêm ở khu vực trực tràng và đại tràng sigma (đầu dưới của đại tràng).
  • Viêm đại tràng bên trái: viêm kéo dài từ trực tràng, đại tràng sigma và uốn một đường cong đến gần lá lách.
  • Viêm đại tràng toàn bộ: viêm loét toàn bộ đại tràng dẫn đến triệu chứng đau quặn bụng, tiêu chảy đẫm máu, mệt mỏi và giảm cân.
  • Viêm loét đại tràng cấp tính nặng: đây là dạng viêm đại tràng hiếm gặp, ảnh hưởng đến toàn bộ đại tràng và gây đau dữ dội, tiêu chảy, chảy máu, sốt và không thể ăn.

Nguyên nhân viêm loét đại tràng

Những nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân gây viêm loét đại tràng chủ yếu là do hệ thống miễn dịch hoạt động quá mức. Khi hệ thống miễn dịch cố gắng chống lại virus hoặc vi khuẩn, nó cũng tấn công các tế bào trong đường tiêu hóa.

Trước đây, chế độ ăn uống và căng thẳng cũng bị nghi ngờ là nguyên nhân gây viêm loét đại tràng nhưng giờ đây các bác sĩ xác định rằng đây chỉ 2 yếu tố khiến tình trạng viêm loét nặng thêm chứ không gây viêm loét đại tràng.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng có thể xảy ra ở bất cứ ai nhưng có có xu hướng phát triển trong các trường hợp:

  • Gen: bạn có thể được thừa hưởng gen từ bố mẹ từng bị viêm loét đại tràng, điều này làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh
  • Rối loạn miễn dịch: người bị rối loạn miễn dịch có nhiều khả năng phát triển loét đại tràng.
  • Chủng tộc: người da trắng hoặc người Do Thái có nguy cơ bị viêm loét đại tràng cao hơn các chủng tộc khác

Triệu chứng viêm loét đại tràng

Các dấu hiệu viêm loét đại tràng khác nhau ở mỗi người, điều này còn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh. Tuy nhiên, các dấu hiệu phổ biến bao gồm:

  • Tiêu chảy, thường có máu hoặc mủ
  • Đau bụng, đau trực tràng
  • Chảy máu trực tràng
  • Phải đi đại tiện khẩn cấp
  • Giảm cân không rõ lý do
  • Mệt mỏi
  • Sốt
  • Suy dinh dưỡng ở trẻ em

Viêm loét đại tràng cũng có thể gây ra triệu chứng nghiêm trọng như:

  • Lở miệng
  • Viêm mắt
  • Buồn nôn, chán ăn
  • Viêm khớp
  • Sưng khớp
  • Các vấn đề về da
triệu chứng viêm loét đại tràng
Tiêu chảy là triệu chứng điển hình của tình trạng viêm loét đại tràng

Biến chứng viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Những biến chứng này bao gồm:

  • Chảy máu nghiêm trọng
  • Lỗ thủng ở đại tràng
  • Mất nước nghiêm trọng
  • Loãng xương
  • Viêm da, viêm khớp, viêm mắt
  • Tăng nguy cơ ung thư ruột kết
  • Phình giãn đại tràng nhiễm độc
  • Tăng nguy cơ bị cục máu đông trong động mạch hoặc tĩnh mạch
  • Bệnh gan

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Hãy thăm khám với bác sĩ chuyên môn nếu bạn tăng tần suất đi đại tiện hoặc các dấu hiệu nghiêm trọng như:

  • Đau bụng dữ dội
  • Máu trong phân
  • Tiêu chảy ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc cuộc sống hàng ngày
  • Cơn sốt không rõ lý do kéo dài hơn vài ngày

Chẩn đoán viêm loét đại tràng

Có nhiều bệnh lý đường tiêu hóa có triệu chứng tương tự nên bác sĩ cần thực hiện nhiều xét nghiệm hơn để loại trừ và xác định viêm loét đại tràng. Cụ thể:

  • Xét nghiệm phân để tìm máu, vi khuẩn và ký sinh trùng
  • Nội soi giúp bác sĩ kiểm tra dạ dày, thực quản và ruột non
  • Nội soi đại tràng để xem toàn bộ đại tràng, bác sĩ cũng có thể lấy mẫu sinh thiết trong quá trình này
  • Soi đại tràng sigma được chỉ định nếu bạn bị viêm loét nặng
  • Xét nghiệm hình ảnh như chụp CT, X-quang giúp tìm kiếm các biến chứng do viêm loét đại tràng như thủng đại tràng.

Điều trị viêm loét đại tràng

Điều trị viêm loét đại tràng có mục đích làm thuyên giảm các triệu chứng và ngăn ngừa tái phát.

Các thuốc điều trị viêm loét đại tràng

+ Thuốc chống viêm

Bước đầu tiên trong điều trị viêm loét đại tràng là thuốc chống viêm, các thuốc được sử dụng phổ biến bao gồm:

  • 5-aminosalicylat bao gồm sulfasalazine (Azulfidine), mesalamine, balsalazide (Colazal) và olsalazine (Dipentum).
  • Corticosteroid bao gồm prednison và hydrocortison, thường được sử dụng cho viêm loét đại tràng mức độ trung bình đến nặng và không đáp ứng các biện pháp điều trị khác.

+ Thuốc ức chế hệ thống miễn dịch

Những loại thuốc này cũng giúp làm giảm viêm nhưng chúng thực hiện bằng cách ngăn chặn phản ứng của hệ thống miễn dịch. Các thuốc ức chế miễn dịch này bao gồm:

  • Azathioprine (Azasan, Imuran) và mercilaurine (Purinethol, Purixan) được sử dụng rộng rãi nhất để điều trị bệnh viêm ruột
  • Cyclosporine (Gengraf, Neoral, Sandimmune) được chỉ định cho người bệnh không đáp ứng với các loại thuốc khác
  • Infliximab (Remicade), adalimumab (Humira) và golimumab (Simponi) được gọi là chất ức chế yếu tố hoại tử khối u, nó giúp trung hòa một loại protein được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch. Thuốc này được chỉ định cho người bệnh viêm loét đại tràng nặng, không đáp ứng với các biện pháp điều trị khác.
  • Vedolizumab (Entyvio) điều trị viêm loét đại tràng cho những người không đáp ứng hoặc không chịu được các phương pháp điều trị khác.

+ Một số loại thuốc khác

Những loại thuốc này được kê để kiểm soát các triệu chứng của viêm loét đại tràng, bao gồm:

  • Thuốc kháng sinh giúp để ngăn ngừa hoặc kiểm soát nhiễm trùng
  • Thuốc chống tiêu chảy chẳng hạn như loperamid (Imodium) giúp cải thiện tình trạng tiêu chảy nặng
  • Thuốc giảm đau như acetaminophen (Tylenol) giúp giảm cơn đau nhẹ. Tuy nhiên, không được sử dụng ibuprofen, naproxen natri (Aleve) và natri diclofenac (Voltaren) vì có thể khiến các triệu chứng thêm nghiêm trọng.
  • Chất bổ sung sắt thường được chỉ định cho người bệnh bị cháy máu đường ruột kéo dài.
điều trị viêm loét đại tràng
Thuốc và phẫu thuật là hai phương pháp điều trị viêm loét đại tràng

Phẫu thuật

Phẫu thuật sẽ được chỉ định trong trường hợp người bệnh bị mất máu nghiêm trọng, thủng đại tràng hoặc tắc nghẽn ruột. Phẫu thuật sẽ cắt bỏ toàn bộ đại tràng và tạo một con đường mới để người bệnh loại bỏ chất thải khỏi cơ thể. Con đường mới này có thể được thực hiện qua thủ thuật mở thông hồi tràng (hay còn gọi là đặt hậu môn giả).

Để chuyển hướng chất thải qua thành bụng, bác sĩ sẽ tạo một lỗ nhỏ trên thành bụng. Hồi tràng sau đó được lên bề mặt da, chất thải sẽ thoát qua lỗ mở vào trong một cái túi.

Trên đây là những thông tin quan trọng về bệnh viêm loét đại tràng, nếu có bất cứ thắc mắc nào khác, người bệnh hãy hỏi trực tiếp bác sĩ chuyên môn.

Bài viết trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, ThuocDanToc.vn không đưa ra lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị thay thế bác sĩ chuyên môn.

Ngày đăng: 28/01/2019 - Cập nhật lúc 11:46 pm , 09/02/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top