Phong thấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Bệnh phong thấp hay còn gọi là phong tê thấp là tình trạng đau nhức, sưng đỏ ở các khớp xương và bắp thịt trong cơ thể. Bệnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng của thận và làm tăng nguy cơ mắc bệnh phổi, tim nếu không được điều trị kịp thời.

Phong tê thấp
Bệnh phong tê thấp thường xảy ra ở những người cao tuổi và đối tượng trung niên.

I. Bệnh phong thấp là gì?

Theo cuốn sách “Bệnh phong thấp và bệnh gút” của tác giả He Jian – De Hong (Nhà xuất bản Hà Nội), bệnh phong thấp là bệnh miễn dịch tự thân mãn tính.

Bên cạnh đó, Tây y và Đông y định nghĩa bệnh phong thấp hoàn toàn khác nhau. Đối với Tây y, phong thấp với tên tiếng Anh rheumatism thường có nghĩa là đau nhức các khớp xương và các bộ phận các của hệ vận động do chứng tự miễn dịch gây nên.

Còn theo Đông y, phong thấp hay tý chứng là do cơ thể yếu dẫn đến bị “Phong, Thấp, Nhiệt và Hàn” xâm nhập cơ nhục, kinh lộ và khớp xương làm tổn thương tâm và huyết mạch dẫn đến tình trạng đau nhức, tê bì ở khớp xương, chân tay.

Cho dù là định nghĩa nào, triệu chứng chủ yếu của bệnh vẫn là tình trạng đau nhức và sưng tấy ở nhiều khớp trong cơ thể. Bệnh nhân có thể bị tê nhức chân tay và co cứng khớp mỗi buổi sáng thức dậy. Đôi khi còn gây ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng.

II. Nguyên nhân gây bệnh phong thấp

Cho đến nay, nguyên nhân gây phong thấp vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bệnh có thể là do các nguyên nhân phản ứng miễn dịch tự thân sau đây gây ra.

  • Yếu tố di truyền: Theo một số nghiên cứu đã phát hiện tỷ lệ dương tính của gen HLA-DK4 ở những người mắc bệnh phong thấp chiếm 40 – 71%. Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng cho biết hai gen nhạy cảm như PTPN22 và PADI4 cũng có liên quan đến sự khởi phát của bệnh phong thấp.
  • Yếu tố truyền nhiễm: Chưa có bằng chứng chính xác nhưng các nhà nghiên cứu nghi ngờ sự xâm nhập của vi khuẩn, vi rút truyền nhiễm vào tổ chức xương khớp chính là nguyên nhân gây bệnh phong thấp. Một số loại vi sinh vật như vi rút cúm, vi rút Epstein-Barr, Parvovirus B19,… có thể tấn công khớp và gây viêm.
  • Thay đổi hormone: Theo một số thông tin, tỷ lệ người mắc bệnh phong thấp ở nữ giới thường cao hơn nam giới. Đặc biệt là phụ nữ trước hoặc sau khi bước sang thời kỳ mãn kinh thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn cánh mày râu có cùng độ tuổi. Nguyên nhân có thể là do sự thay đổi nồng độ hormone sinh dục ở nữ và nam khác nhau.

Ngoài các yếu tố này, nguyên nhân gây bệnh phong thấp có thể là do chấn thương hoặc mắc các bệnh lý về xương khớp. Ngoài ra, các yếu tố như thuốc lá hoặc tinh thần bị kích thích cũng có thể là điều kiện thuận lợi làm tăng khả năng bị bệnh.

III. Triệu chứng bệnh phong tê thấp là gì?

Bệnh phong tê thấp một khi đã xuất hiện thường gây ra nhiều biến chứng tật nguyền ngay cả khi bệnh nhân đã tích điều trị. Chính vì vậy, để ngăn ngừa tai biến có thể xảy ra, người bệnh cần nắm rõ triệu chứng lâm sàng của bệnh ngay từ đầu.

Cách trị phong thấp
Bệnh phong tê thấp thường gây đau nhức xương khớp và tê bì tay chân.

Dưới đây là một số triệu chứng nhận biết của bệnh phong thấp:

  • Đau nhức xương khớp: Thông thường, triệu chứng đau nhức xương khớp do phong thấp gây ra thường không xuất hiện đột ngột. Cơn đau diễn ra âm ỉ ngay cả khi bệnh nhân vận động hoặc bất động. Bên cạnh đau còn kèm theo biểu hiện sưng tấy ở các khớp cổ tay, bàn tay, ngón tay và chân,… Trong một số trường hợp nặng, phong thấp có thể gây co cứng khiến các khớp không thể gập duỗi được. Đồng thời, bệnh còn gây biến dạng ngón tay kiểu như “cánh hoa bị bẻ cong” hoặc cổ ngỗng”.
  • Xuất hiện hạt dưới da: Có khoảng 15 – 25% những người bị bệnh phong tê thấp đều có thể sờ thấy dưới da xuất hiện những hạt nhỏ có kích thước từ 0,2 – 0,3 cm. Người bệnh có thể tìm thấy hạt dưới da ở những vùng da ở gót chân, khủy tay và đầu gối. Đôi khi, chúng còn xuất hiện ở các cơ quan nội tạng như tổ chức phổi, mang tim, não,…
  • Tê cứng buổi sáng: Phong thấp thường dẫn đến tình trạng co cứng xương khớp, gây khó khăn trong việc co duỗi, nhất là vào buổi sáng mới thức dậy. Người bệnh có thể cảm thấy khó khăn trong việc di chuyển. Đôi khi không thể thực hiện các sinh hoạt thường chí, thậm chí nhiều bệnh nhân không thể tự mặc quần áo hoặc chải đầu.
  • Hội chứng giảm tiết dịch: Khi bị phong thấp người bệnh có thể gặp phải một số triệu chứng như khô miệng, khô mắt,…

Ngoài các triệu chứng nêu trên, bệnh nhân còn gặp phải biểu hiện như tim đập nhanh, loạn nhịp, khó thở, thiếu máu hoặc đau nhức ở phần tay,…

III. Điều trị bệnh phong thấp như thế nào?

Thông thường, nghỉ ngơi và xây dựng chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng chính là cách tốt nhất giúp làm giảm triệu chứng đau nhức xương khớp do phong thấp gây ra. Bên cạnh, bệnh nhân cũng có thể sử dụng thuốc thảo dược truyền thống hoặc các biện pháp dân gian để điều trị bệnh.

Người bệnh có thể sử dụng nọc ong và kiến để chữa phong thấp. Phương thuốc dân gian này được biết đến vào cuối thế kỷ 19 giúp giảm đau. Bệnh nhân cũng có thể chữa đau nhức bằng cách dùng dầu gan cá tuyết hoặc dầu cây Neem massage, xoa bóp vùng đau.

Mặt khác, người bệnh nên thực hiện một số bài tập chuyên biệt hỗ trợ điều trị phong thấp. Các bài tập này giúp đả thông khí huyết, giúp máu lưu thông dễ dàng và giúp tăng cường sức đề kháng cho xương khớp, làm tăng khả năng bình phục.

Điều trị phong thấp
Một số loại thảo dược tự nhiên có tác dụng chữa bệnh phong tê thấp.

Ngoài ra, sử dụng thuốc tân dược cũng là cách hữu ích giúp làm giảm triệu chứng đau và sưng khớp. Tuy nhiên, tùy vào nguyên nhân gây bệnh cũng như mức độ nghiêm trọng của triệu chứng mà loại thuốc và liều dùng ở mỗi người thường không giống nhau.

Một số loại thuốc điều trị phong thấp thường được bác sĩ kê đơn cho người bệnh dùng như:

  • Prednisone: Là một loại thuốc nội tiết tố có tác dụng giảm đau và hỗ trợ điều trị phong thấp.
  • Thuốc chống viêm không chứa steroid: Nhóm thuốc này có tác dụng mạnh giúp giảm đau và chống viêm, ngăn ngừa bệnh chuyển biến theo chiều hướng xấu. Một số loại thuốc kháng viêm không chứa steroid như Diclofenac Sodium, Aspirin
  • Thuốc tác dụng chậm: Trong một số trường hợp bệnh phong thấp chưa được chẩn đoán, bác sĩ chỉ cho bệnh nhân sử dụng thuốc SAARD có công dụng chậm như Penicillamin, Sulfasalazine hoặc muối vàng và một số loại thuốc khác.
  • Thuốc kiểm soát hệ miễn dịch: Nhóm thuốc này có tác dụng ức chế miễn dịch ở bệnh nhân, hạn chế tình trạng viêm và nhiễm trùng.Thông thường, để điều trị bệnh phong thấp, người bệnh thường sử dụng các loại thuốc như Azathioprine (AZA), Methotrexate (MTX) và Co-trimoxazole (CTX),…

Thuốc Tây luôn mang lại kết quả giảm đau ngay tức thời nhưng không giúp giải quyết triệt để căn nguyên gây bệnh. Mặt khác, việc làm dụng quá nhiều thuốc giảm đau có thể gây ảnh hưởng xấu đến các cơ quan khác trong cơ thể. Vì vậy, bệnh nhân cũng có thể thay thế thuốc bằng một số loại gel, cao dán để cải thiện bệnh.

Trong trường hợp phong thấp nặng và gây biến chứng, phẫu thuật thay khớp chính là cách điều trị hữu hiệu nhất. Còn đối với người bệnh phong thấp gây viêm trong máu, lúc này bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân lọc máu để loại bỏ viêm nhiễm và giúp giảm đau trong quá trình điều trị.

Nhìn chung, để có được kết quả điều trị phong thấp như mong đợi, bệnh nhân nên thăm khám thường xuyên theo quy định của bác sĩ. Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên có chế độ ăn uống và tập luyện khoa học. Đồng thời nên có chế độ làm việc và nghỉ ngơi cân bằng, tránh tình trạng stress.

ThuocDanToc.VN không đưa ra bất kỳ lời khuyên, chẩn đoán cũng như phương pháp điều trị y khoa.

Ngày đăng: 12/03/2019 - Cập nhật lúc 1:57 pm , 12/03/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top