Viêm mũi dị ứng: Tổng quan, cách phòng và điều trị bệnh

Viêm mũi dị ứng là một bệnh phổ biến liên quan đến đường hô hấp, thường được gọi là sốt cỏ khô. Viêm mũi dị ứng được kích thích bởi các chất như lông động vật, mạt bụi hoặc nấm mốc.

Bệnh thường tái phát và chuyển nặng trong điều kiện thời tiết khô hanh. Nếu không biết cách phòng ngừa và điều trị kịp thời, viêm mũi dị ứng có thể gây ra nhiều biến chứng xấu cho sức khỏe của người bệnh, đặt biệt là đối với những bệnh nhân hen suyễn.

Viêm mũi dị ứng tiếng anh là gì
Viêm mũi dị ứng nếu không chữa trị sớm có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống sinh hoạt hằng ngày.

Tổng quan về bệnh viêm mũi dị ứng

1/ Viêm mũi dị ứng là gì?

Viêm mũi dị ứng, hay sốt cỏ khô, là hiện tượng cơ thể phản ứng với các tác nhân gây dị ứng. Trong đó, phấn hoa là một trong những yếu tố dễ gây viêm mũi dị ứng nhất.

Có 2 loại viêm mũi dị ứng thường gặp là viêm mũi dị ứng theo mùa và viêm mũi dị ứng quanh năm. Đối với viêm mũi dị ứng theo mùa, bệnh thường không phát triển cho đến khi sau 6 tuổi và thường xảy ra trong mùa phấn hoa. Còn với viêm mũi dị ứng quanh năm, bệnh thường xảy ra xuyên suốt trong cả năm và thường gặp ở trẻ nhỏ.

2/ Triệu chứng viêm mũi dị ứng

Các triệu chứng điển hình của viêm mũi dị ứng bao gồm:

  • Ho;
  • Chảy nước mũi;
  • Tắt ngạt mũi;
  • Chảy nước mắt;
  • Đau đầu thường xuyên;
Triệu chứng viêm mũi dị ứng
Ho – triệu chứng điển hình của bệnh viêm mũi dị ứng
  • Hắt hơi
  • Mệt mỏi
  • Ngứa mũi, mắt, da hoặc các vùng khác trên cơ thể
  • Nghẹt mũi
  • Các triệu chứng eczema, chẳng hạn như có làn da rất khô, ngứa có thể phồng rộp
  • Viêm hoặc ngứa họng
  • Cảm giác nặng vùng xoang quanh mũi và đau mặt
  • Xuất hiện quầng thâm dưới mắt

Người bệnh có thể gặp một số ít hoặc phần lớn các triệu chứng trên ngay sau khi tiếp xúc với chất gây dị ứng. Ngoài ra, còn có một số biểu hiện như đau đầu tái phát nhiều lần, mệt mỏi nhưng chỉ xảy ra khi bệnh nhân tiếp xúc với chất gây dị ứng trong thời gian dài.

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp phải một số triệu chứng hiếm thấy khác không được đề cập khi tiếp xúc với lượng lớn chất gây dị ứng. Bệnh nhân tốt nhất nên hỏi thăm bác sĩ nếu các triệu chứng bệnh kéo dài hơn một vài tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm mặc dù đã tiến hành điều trị. Hoặc các biện pháp chữa trị bạn từng sử dụng không còn mang lại kết quả khả quan.

3/ Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

Khi bạn hít phải dị nguyên, cơ thể sẽ phản ứng với các tác nhân đó và sinh ra hoạt chất histamine. Chất này chính là nguyên nhân gây kích ứng niêm mạc mũi dẫn đến viêm mũi dị ứng. Ngoài ra, còn có một số tác nhân khác gây viêm mũi dị ứng như:

  • Ô nhiễm không khí: Môi trường ô nhiễm chứa nhiều khói bụi, hóa chất độc hại, nấm mốc chính là tác nhân gây viêm mũi dị ứng. Bên cạnh đó, lông vật nuôi (chó, mèo, chim cảnh,…), khói thuốc lá, nước hoa, phấn hoa, cỏ dại, các chất ô nhiễm, ký sinh trùng,… theo không khí xâm nhập vào đường hô hấp cũng gây ra dị ứng.
  • Thay đổi thời tiết: Nhiệt độ thay đổi đột ngột từ nóng sang lạnh, mưa nhiều, không khí ẩm thấp khiến cho bệnh viêm mũi dị ứng bùng phát.
  • Mặt khác, các loại thực phẩm như sữa, trứng, hải sản hoặc các loại thuốc kháng sinh, chất bôi trơn ở bao cao su, xà phòng và hóa chất khác đều có thể gây ra hiện tượng dị ứng.

Tuy nhiên, không phải ai tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh cũng đều bị viêm mũi dị ứng. Điều này còn phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người. Nếu người thân trong gia đình có tiền sử mắc bệnh viêm mũi dị ứng, khả năng bạn phải đối mặt với bệnh là rất cao.

4/ Biến chứng viêm mũi dị ứng

Bệnh thường xuất hiện với tần suất đáng kể mặc dù không đe dọa đến tính mạng (trừ khi bệnh chuyển biến thành hen suyễn hoặc sốc phản vệ), nhưng nó gây ảnh hưởng đến quá trình học tập, rối loạn giấc ngủ và khiến cơ thể mệt mỏi.

Viêm mũi dị ứng và biến chứng
Biến chứng của viêm mũi dị ứng thường là viêm xoang cấp, hen suyễn,…

Đặc biệt, viêm mũi dị ứng thường có quan hệ mật thiết với các bệnh hen suyễn và cũng có liên quan đến các bệnh khác như: viêm tai giữa, viêm xoang, viêm da dị ứng, viêm kết mạc dị ứng, rối loạn chức năng ống eustachian và polyp mũi,… Vì vậy, nếu bệnh không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến nhiều biến chứng phức tạp như:

  • Viêm xoang cấp và mạn tính do ứ đọng dịch tiết tạo thành các ổ viêm, tắc các lỗ thông xoang;
  • Viêm họng;
  • Viêm thanh quản;
  • Viêm tai giữa;
  • Bùng phát các cơn hen suyễn.

Chẩn đoán và điều trị viêm mũi dị ứng như thế nào?

1/ Chẩn đoán viêm mũi dị ứng

Có rất nhiều phương pháp được sử dụng để chẩn đoán viêm mũi dị ứng nhưng chủ yếu là các phương pháp sau:

  • Test kích thích: Là phương pháp chẩn đoán sinh học thông qua các phản ứng dị ứng.
  • Xét nghiệm dị ứng da: Phương pháp này giúp phát hiện sự mẫn cảm tức thời của da (qua trung gian IgE) với các dị ứng cụ thể bằng cách đưa dị nguyên qua da. Sau đó đánh giá kích thước, đặc điểm của nốt sần và phản ứng viêm tại chỗ.
  • Xét nghiệm máu ( thử nghiệm hấp thụ dị ứng phóng xạ – RAST): Bằng cách kiểm tra lượng kháng thể miễn dịch Ig E để xác định dạng dị ứng cụ thể trong máu, RAST có thể đo được mức độ ảnh hưởng của chất gây dị ứng.
  • IgE huyết thanh toàn phần: Không nhạy cảm hay đặc hiệu đối với viêm mũi dị ứng, nhưng kết quả có thể hữu ích trong một số trường hợp khi kết hợp với các yếu tố khác.
  • Xét nghiệm miễn dịch men huỳnh quang (FEIA): Đo gián tiếp số lượng immunoglobulin E (IgE) dùng làm kháng thể cho một kháng nguyên cụ thể.
  • Chụp cộng hưởng từ: Cũng có thể hữu ích để đánh giá viêm xoang.
  • X quang: Có thể đánh giá các cấu trúc bất thường hoặc để giúp phát hiện các biến chứng hoặc tình trạng hôn mê.
  • Chụp cắt lớp vi tính: Có thể hữu ích để đánh giá viêm xoang cấp tính hoặc mãn tính.

2/ Cách điều trị bệnh viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng có thể không được điều trị dứt điểm nhưng người bệnh có thể kiểm soát triệu chứng bệnh bằng cách tránh xa tác nhân gây dị ứng. Đồng thời, sử dụng thuốc theo đơn để cải thiện bệnh. Các loại thuốc thường được dùng để điều trị viêm mũi dị ứng bao gồm:

  • Thuốc kháng histamine: Một trong những loại thuốc phổ biến dùng để điều trị viêm mũi dị ứng. Thuốc có tác dụng ngăn cản sản sinh histamin, hạn chế tình trạng ngứa ngáy ở mũi. Thuốc kháng histamin thường ở hai dạng là thuốc uống và thuốc xịt. Một số loại thuốc có tác dụng phụ gây buồn ngủ, số khác thì không hoặc ít gây buồn ngủ hơn. Vì vậy, trước khi sử dụng thuốc, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt là những lúc đang đòi hỏi sự tập trung.
  • Thuốc chống nghẹt mũi: Thuốc giúp làm giảm triệu chứng nghẹt mũi nhưng có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng lâu dài. Do đó, người bệnh không nên dùng quá 3 ngày.
  • Thuốc xịt mũi chứa corticosteroid

Mặc dù sử dụng thuốc nhưng tình trạng bệnh vẫn không thuyên giảm mà ngày càng thêm nặng thì bác sĩ sẽ khuyên bệnh nhân áp dụng liệu pháp miễn dịch bằng cách tiêm thuốc chống dị ứng. Hoặc cũng có thể thực hiện liệu pháp miễn dịch dưới lưỡi (SLIT). Các biện pháp này sẽ được dùng cho đến khi các triệu chứng bệnh được kiểm soát.

ThuocDanToc.vn không đưa ra lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị nào từ chuyên gia y khoa. Vì vậy, nếu có câu hỏi nào liên quan đến bệnh, bạn hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn cụ thể hơn.

Ngày đăng: 24/12/2018 - Cập nhật lúc 9:06 am , 18/01/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top