Bệnh tổ đỉa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị



Bệnh tổ đỉa là một dạng chàm thường gặp. Chúng gây ra các mụn nước ngứa ở khu vực bàn tay, bàn chân và rất dễ tái phát nếu không có biện pháp điều trị, chăm sóc da đúng đắn.

Bệnh tổ đỉa là gì?

Bệnh tổ đỉa, còn được gọi là chàm tổ đỉa là một dạng viêm da có sự xuất hiện của nhiều mụn nước rất nhỏ ở khu vực lòng bàn tay và hai bên ngón tay. Đôi khi, khu vực lòng bàn chân và các rìa ngón cũng có thể bị ảnh hưởng.

Bệnh tổ đỉa ở tay
Bệnh tổ đỉa gây nổi nhiều mụn nước ngứa trên da

Sự xuất hiện của các mụn nước khiến cho bệnh nhân có cảm giác ngứa ngáy dữ dội. Chúng tồn tại trong khoảng từ 2 đến 4 tuần rồi khô lại và tạo vảy. Bệnh có thể xuất hiện ở người lớn trong độ tuổi từ 20-40, đặc biệt là những người bị dị ứng theo mùa hoặc bị căng thẳng thần kinh quá mức. Bệnh cũng có thể phát triển ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do có khuynh hướng di truyền.

Bệnh tổ đỉa có xu hướng tái phát khá thường xuyên trong nhiều tháng hoặc nhiều năm gây ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Các nguyên nhân gây bệnh tổ đỉa

Nguyên nhân gây bệnh tổ đỉa vẫn chưa được xác định một cách rõ ràng. Người ta nhận thấy căn bệnh này có mối liên hệ với tình trạng dị ứng, chẳng hạn như viêm da dị ứng hay viêm mũi dị ứng.

Các bác sĩ chuyên khoa da liễu cũng chỉ ra một số yếu tố nguy cơ có thể kích thích bệnh bùng phát như:

  • Bàn tay và bàn chân đổ mồ hôi quá nhiều
  • Căng thẳng: Bệnh tổ tỉa dường như xuất hiện nhiều hơn ở những người hay bị căng thẳng, lo âu.
  • Làn da quá nhạy cảm: Nếu bạn bị nổi phát ban sau khi tiếp xúc với các tác nhân kích thích, chẳng hạn như hóa chất, bụi bẩn, phấn hoa… thì nhiều khả năng bị bệnh tổ đỉa tấn công.
  • Bạn có thể dễ mắc bệnh tổ đỉa nếu tay hoặc chân thường ẩm ướt. Hoặc nếu công việc của bạn tiếp xúc với muối kim loại, chẳng hạn như coban, crom và niken.
  • Bệnh chàm da dường như có khuynh hướng di truyền trong các gia đình. Vì vậy nếu bạn có người thân mắc dạng chàm này, cơ hội phát triển bệnh của bạn cũng tăng lên.

Triệu chứng của bệnh tổ đỉa

Bệnh tổ đỉa chủ yếu ảnh hưởng đến các khu vực, lòng bàn tay, lòng bàn chân và các rìa ngón. Khi mới xuất hiện mụn nước thường nhỏ và chứa đầy nước nhưng rất ngứa.

Triệu chứng bệnh tổ đỉa
Bệnh tổ đỉa có thể ảnh hưởng đến lòng bàn chân

Đôi khi, các mụn nước nhỏ mọc sát nhau sẽ hình thành lên một nốt mụn lớn hơn gây đau đớn và ngứa ngáy dữ dội. Chúng có thể vỡ ra khi va chạm hoặc khi chúng ta cào gãi.

Thông thường các mụn nước trong bệnh tổ đỉa tồn tại từ 2-3 tuần rồi bắt đầu khô lại. Bề mặt da bị đóng vảy, khô và có thể tại ra các vết nứt trên da gây đau và rỉ máu. Nếu dùng tay sờ vào các khu vực bị ảnh hưởng, bạn sẽ có cảm giác bề mặt da trở nên dày hơn.

Khi nào bạn nên đến gặp bác sĩ?

Bạn nên đến gặp bác sĩ khi:

  • Bệnh tổ đỉa không thể tự khỏi
  • Bạn đang điều trị tại nhà nhưng bệnh vẫn tiếp tục tăng nặng
  • Các triệu chứng của bệnh khiến bạn lo lắng, mất ngủ và cản trở đến các hoạt động hàng ngày.

Bệnh tổ đỉa có nguy hiểm không?

Khi bị bệnh tổ đỉa, điều bệnh nhân cảm thấy khó chịu nhất đó chính là những cơn ngứa và đau do mụn nước.

Đôi khi bệnh có thể trở nên nghiêm trọng khi bùng phát trên diện rộng khiến các hoạt động của tay, chân bị hạn chế. Ngoài ra, bệnh nhân còn có khả năng bị nhiễm trùng ở vùng da bị bệnh nếu cào gãi quá nhiều hoặc không biết cách chăm sóc da.

Những cơn ngứa ngáy cũng khiến nhiều người mất ngủ. Họ có thể bị đánh thức giữa đêm vì ngứa.

Mặc dù sự bùng phát của bệnh chàm tổ đỉa có thể chữa lành hoàn toàn, nhưng nó cũng có thể tái phát. Tuy nhiên, việc điều trị bệnh và chăm sóc da đúng cách sẽ giúp bệnh nhân kiểm soát tốt bệnh.

Phương pháp chẩn đoán bệnh

Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh tổ đỉa dựa trên khám thực thể. Nếu chưa thể khẳng định chắc chắn, bác sĩ sẽ đề nghị xét nghiệm để loại trừ các vấn đề về da khác có triệu chứng tương tự.

Các xét nghiệm có thể bao gồm sinh thiết da. Một mẩu da nhỏ được lấy từ khu vực bị bệnh sẽ được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm để xem xét tình trạng mụn nước có phải do nấm gây ra không.

Sự bùng phát của bệnh tổ đỉa có liên quan trực tiếp đến dị ứng. Họ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm dị ứng da.

Cách điều trị bệnh tổ đỉa

Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng bệnh của bạn đang ờ mức độ nào. Từ đó đề xuất giải pháp điều trị bệnh thích hợp.

Những sự lựa chọn trong chữa trị bệnh tổ đỉa bao gồm:

1. Cách chữa bệnh tổ đỉa tại nhà

Một số giải pháp khắc phục tại nhà tuy không thể giúp điều trị triệt để bệnh tổ đỉa nhưng chúng lại tỏ ra hữu ích trong việc cải thiện các triệu chứng của căn bệnh này.

  • Ngâm tay chân vào nước mát hoặc nước ấm:

Giải pháp này giúp giảm ngứa tự nhiên, an toàn. Để xoa dịu vùng da bị bệnh, bạn có thể ngâm tay chân vào trong nước ấm hoặc nước lạnh. Thực hiện từ 2-4 lần mỗi ngày, mỗi lần 15 phút.

  • Sử dụng kem dưỡng ẩm:

Bác sĩ có thể khuyên bạn nên bôi thuốc mỡ hoặc kem dưỡng ẩm sau khi ngâm tay chân vào trong nước. Kem dưỡng ẩm giúp cấp ẩm cho da, giảm khô và kích ứng trên da, do đó cũng giúp xoa dịu cơn ngứa.

Những chất dưỡng ẩm có thể dùng bao gồm Vaseline, kem Lubriderm, kem Eucerin, dầu khoáng nay nước cây phỉ.

  • Sử dụng nha đam:

Gel nha đam được biết đến như một phương thuốc thảo dược tự nhiên giúp kháng khuẩn giảm viêm và kích ứng ngoài da. Hoạt chất polysacarit có trong nha đam còn giúp dưỡng ẩm và tăng khả năng sản xuất collagen giúp da nhanh được tái tạo và có độ đàn hồi tốt hơn.

Nha đam chữa bệnh tổ đỉa
Cách điều trị bệnh tổ đỉa tại nhà bằng nha đam

Để nhận được những lợi ích từ nha đam, bạn hãy lấy gel của nó thoa trực tiếp lên vùng da bị bệnh vài lần trong ngày. Một số người có thể bị dị ứng với nha đam. Vì vậy bạn nên hỏi ý kiến các bác sĩ có chuyên môn trước khi áp dụng mẹo tự nhiên này.

2. Dùng thuốc chữa bệnh tổ đỉa

Nếu các triệu chứng của bệnh quá nghiêm trọng và gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày thì việc sử dụng thuốc là cần thiết. Một số loại thuốc được khuyến nghị trong điều trị bệnh tổ đỉa như:

  • Thuốc Corticosteroid:

Coriticoid là loại thuốc có tác dụng ức chế phản ứng viêm do hệ miễn dịch tạo ra. Thuốc giúp kháng viêm mạnh, giảm tình trạng viêm đỏ và ngứa do tổ đỉa

Loại thuốc này thường chỉ được sử dụng trong ngắn hạn cho những đối tượng bị nặng. Thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ như mỏng da, tích thuốc dưới da, lệ thuộc vào thuốc.

  • Thuốc kháng histamine:

Thuốc kháng histamin được kê trong đơn thuốc điều trị bệnh tổ đỉa nhằm mục đích chống ngứa. Các loại thuốc thường được chỉ định như Diphenhydramine, Loratadine

Loại thuốc này có thể gây buồn ngủ, mờ mắt, mất tập trung. Do vậy bạn không nên lái xe, vận hành máy móc hay làm những công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ sau khi uống thuốc.

  • Thuốc ức chế miễn dịch:

Một số loại thuốc mỡ có tác dụng ức chế miễn dịch như Tacrolimus (Protopic) và Pimecrolimus (Elidel) có thể được chỉ định thay thế cho thuốc kháng viêm steroid. Việc sử dụng thuốc có thể khiến bạn dễ mắc các căn bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn khác như cảm cúm.

Thuốc không được chỉ định cho phụ nữ mang thai và trẻ em.

  • Tiêm độc tố:

Một số bệnh nhân có biểu hiện bị nhiễm sắc tố nặng sẽ được bác sĩ đề nghị điều trị bằng liệu pháp tiêm độc tố botulinum.

3. Điều trị bệnh tổ đỉa bằng quang trị liệu

Không phải trường hợp nào cũng đạt hiệu quả tốt với thuốc điều trị hay các phương pháp khắc phục tự nhiên. Nếu bệnh nhân không đáp ứng được với phương pháp trên thì quang trị liệu sẽ là sự lựa chọn tiếp theo.

Quang trị liệu điều trị bệnh tổ đỉa
Trị bệnh tổ đỉa bằng quang trị liệu có thể làm da nhanh lão hóa và tăng nguy cơ mắc ung thư da

Liệu pháp này sử dụng tia cực tím kết hợp với một số loại thuốc khác giúp cơ thể tăng cường sản xuất vitamin D, đồng thời tiêu diệt các tác nhân gây bệnh trên da. Khoảng 60-70% bệnh nhân cảm thấy ít ngứa và cải thiện được tình trạng viêm sau khi được trị liệu bằng phương pháp này.

Các loại ánh sáng cực tím UVB, UVB phổ rộng, PUVA  hay UVA1 thường được sử dụng nhiều nhất để điều trị căn bệnh này.

Tuy có hiệu quả tốt nhưng biện pháp chữa bệnh này cũng có thể gây ra một số tác hại cho da như làm tăng tốc độ lão hóa da, tăng nguy cơ ung thư da…

Cách chăm sóc khi bị bệnh tổ đỉa

Không có cách nào chắc chắn để ngăn ngừa bệnh tổ đỉa. Tuy nhiên, việc chăm sóc da và dưỡng ẩm tốt kết hợp chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp làn da của bạn chống lại sự kích ứng để bệnh không bùng phát hoặc trở nên tồi tệ hơn. Điều quan trọng bạn cần lưu ý tuân thủ những điều sau:

  • Hàng ngày, rửa vùng da bị ảnh hưởng bằng nước ấm hoặc bằng các loại xà phòng có tính dịu nhẹ
  • Tháo nhẫn và đồ trang sức khác khi bạn rửa tay để nước không đọng lại trên da
  • Giữ ẩm sau khi rửa tay / chân hoặc ngâm chúng trong nước để da không bị khô.
  • Thoa kem dưỡng ẩm thường xuyên trong ngày khi da bạn bắt đầu cảm thấy khô
  • Rửa tay hoặc chân ngay sau khi tiếp xúc với hóa chất, bụi bẩn, phấn hoa hay các chất kích thích khác.
  • Kiểm soát không để đầu óc căng thẳng quá mức vì nó là một tác nhân phổ biến gây ra bệnh chàm tổ đỉa.
  • Tránh những thay đổi đột ngột về mặt nhiệt độ và các hoạt động khiến bạn đổ mồ hôi
  • Cắt móng tay để ngăn chặn chúng không làm trầy xước và nhiễm khuẩn da khi bạn gãi.
  • Mang bao tay hoặc đeo ủng khi tiếp xúc với xà phòng, hóa chất.
  • Hạn chế cào gãi da hay tự ý chọc bể mụn nước trên da bởi chúng có thể khiến cho cơn ngứa thêm tồi tệ hơn.
  • Thay đổi chế độ ăn uống của bạn có thể giúp ích trong việc ngăn ngừa và kiểm soát bệnh. Bạn nên loại bỏ những thực phẩm có chứa các loại muối kim loại như niken (socola, đậu nành, hạnh nhân, cacao…), coban ( hàu, thịt đỏ, cá, nghêu, gan, sữa…) ra khỏi bữa ăn. Tránh ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ. Tăng cường các thực phẩm giàu vitamin A như cà rốt, bí ngô, cần tây hay cà chua…có thể giúp ích cho bạn.

Những giải pháp trên có thể sẽ giúp ích cho bạn trong việc đối phó với căn bệnh tổ đỉa. Tuy nhiên hãy chắc chắn hỏi bác sĩ trước khi thực hiện để được tư vấn cách điều trị phù hợp nhất với bạn. Thuocdantoc.vn không đưa ra bất kì chỉ định điều trị y khoa nào trong bài viết này.

Ngày đăng: 18/01/2019 - Cập nhật lúc 9:31 am , 16/03/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top