Tìm hiểu táo bón là gì và những cách điều trị được đánh giá cao



Táo bón là tình trạng về đường tiêu hóa thường gặp. Táo bón có thể do chế độ dinh dưỡng thiếu chất, thói quen sinh hoạt không khoa học. Tuy nhiên tình trạng này cũng có thể là triệu chứng của những bệnh lý tiềm ẩn.

táo bón là gì
Táo bón là một trong những vấn đề tiêu hóa thường gặp

Tìm hiểu về tình trạng táo bón

Táo bón là tình trạng nhu động ruột kém, phân thường khô cứng và khó thải ra ngoài. Người bệnh phải rặn mạnh và mất nhiều thời gian khi đi vệ sinh. Táo bón khiến bạn đi đại tiện ít hơn 3 lần/ tuần.

Táo bón là vấn đề về đường tiêu hóa rất thường gặp, nhất là với những người ít ăn rau xanh, trái cây. Thường thì tình trạng này sẽ nhanh chóng được cải thiện nếu bạn thay đổi chế độ dinh dưỡng. Tuy nhiên đối với táo bón mãn tính, bạn cần điều trị bằng những biện pháp chuyên sâu.

Ngoài ra, táo bón cũng có thể là triệu chứng của những vấn đề sức khỏe như viêm đại tràng, ung thư đại tràng, bệnh Parkinson, suy tuyến giáp,…

1. Triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng nhận biết táo bón, bao gồm:

  • Đi đại tiện ít hơn 3 lần/ tuần
  • Phân cứng và khô
  • Khó khăn khi đi vệ sinh
  • Đau bụng
  • Có máu trong phân
  • Chướng bụng
  • Luôn có cảm giác muốn đại tiện

2. Nguyên nhân

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón. Trước khi tiến hành điều trị, bạn cần xác định đúng nguyên nhân gây ra tình trạng này.

Chế độ dinh dưỡng ít chất xơ

Chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt, phân mềm và dễ thải ra bên ngoài. Ngược lại, chế độ ăn ít chất xơ khiến phân cứng và khó khăn để đào thải. Đây được xem là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng táo bón.

Stress

Ngày nay, stress thực sự là nguy cơ gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Stress khiến các cơ quan trong cơ thể hoạt động trì trệ, do đó khả năng chuyển hóa phân cũng bị ảnh hưởng ít nhiều.

điều trị táo bón
Stress khiến các cơ quan trong cơ thể ngưng trệ và giảm khả năng hoạt động

Stress kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu tập trung, suy nhược và có thể gặp phải tình trạng táo bón.

Lười vận động

Vận động không chỉ có lợi cho sức khỏe và xương khớp mà còn tác động tích cực đến hoạt động của cơ quan tiêu hóa. Vận động thường xuyên giúp tăng lượng máu tuần hoàn đến đường ruột, hỗ trợ quá trình co bóp ở đường ruột để đẩy phân ra bên ngoài.

Tác dụng phụ của các loại thuốc, chất kích thích

Một số loại thuốc và chất kích thích có thể gây táo bón, bao gồm: ma túy, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm,…

Rối loạn ăn uống

Rối loạn ăn uống là bệnh tâm lý khi người bệnh tự ép bản thân thực hiện chế độ ăn uống thiếu khoa học. Tình trạng này gây ra các triệu chứng như táo bón, thiếu dinh dưỡng, tiêu chảy,… và các vấn đề tiêu hóa khác.

Lười đại tiện

Một số người có thói quen nhịn đi đại tiện khi cơ thể có nhu cầu. Phân không thải ra sẽ tồn đọng ở đại tràng – cơ quan này đảm nhiệm chức năng rút bớt nước trong phân. Chính vì vậy phân sẽ có xu hướng khô, cứng hơn và gây ra táo bón.

Các bệnh lý khác

Như đã đề cập, táo bón có thể là triệu chứng của các bệnh lý khác nhau. Chẳng hạn như ung thư đại tràng, viêm đại tràng, tăng canxi máu, phình đại tràng,…

Ngoài ra, hút thuốc lá, sử dụng nhiều cà phê, uống nhiều trà,… cũng có thể là nguyên nhân gây ra táo bón.

3. Biến chứng

Táo bón thường được cải thiện khi bạn khắc phục nguyên nhân gây ra tình trạng này. Tuy nhiên với những trường hợp táo bón mãn tính, bệnh nhân có thể gặp phải những biến chứng sau:

  • Bệnh trĩ: Khi phân không được giải phóng, ruột già phải tạo áp lực để đẩy phân ra bên ngoài. Áp lực kéo dài khiến tĩnh mạch trong trực tràng và hậu môn bị tổn thương, dẫn đến hiện tượng ứ đọng máu gây ra bệnh trĩ.
  • Vết nứt hậu môn: Phân cứng và khô có thể làm tổn thương mô mềm xung quanh, gây ra vết nứt hậu môn.
  • Sa trực tràng: Khi bị táo bón, trực tràng buộc phải tạo áp lực lớn để đẩy phân ra bên ngoài. Tình trạng này kéo dài có thể khiến một lượng nhỏ trực tràng căng và nhô ra khỏi hậu môn.

Chẩn đoán táo bón

Táo bón thường được cải thiện khi bạn thay đổi chế độ dinh dưỡng và những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Ngược lại nếu tình trạng vẫn tiếp tục kéo dài, bạn nên gặp bác sĩ để được chẩn đoán tình trạng mà mình gặp phải.

cách chữa đi táo bón
Bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để đáp ứng quá trình chẩn đoán

Ngoài khám tổng quát và khám trực tràng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện những xét nghiệm và thủ thuật khác để đáp ứng quá trình chẩn đoán.

  • Xét nghiệm máu: Cho phép bác sĩ nhận biết tình trạng suy tuyến giáp.
  • Nội soi đại tràng sigma: Bác sĩ sẽ chèn một ống nhỏ vào hậu môn để kiểm tra trực tràng và phần dưới của đại tràng.
  • Nội soi đại tràng: Thủ thuật này giúp bác sĩ quan sát được các dấu hiệu bất thường ở đại tràng.
  • Đánh giá chức năng co thắt hậu môn: Trong thủ thuật này, bác sĩ sẽ chèn một ống hẹp vào hậu môn và trực tràng. Sau đó sẽ tiến hành bơm phồng một quả bóng nhỏ ở đầu ống. Thiết bị này sẽ giúp bác sĩ đo lường được sự phối hợp của các cơ quan tiêu hóa.

Ngoài ra, bác sĩ có thể tiến hành những thủ thuật khác như đánh giá tốc độ cơ vòng hậu môn, đánh giá mức độ di chuyển của thức ăn qua đại tràng, X – quang trực tràng khi đại tiện,…

Các phương pháp điều trị táo bón

Để cải thiện tình trạng táo bón, bác sĩ có thể đề nghị bạn thực hiện những biện pháp sau:

1. Thay đổi chế độ ăn uống và lối sống

Tăng lượng chất xơ vào chế độ dinh dưỡng

Tăng lượng chất xơ vào chế độ dinh dưỡng sẽ giúp cơ quan tiêu hóa dễ dàng chuyển hóa thức ăn và thải trừ phân. Lượng chất xơ dồi dào làm tăng tốc độ vận tốc phân đi qua ruột, giảm tình trạng ứ đọng phân ở đại tràng.

chữa táo bón đơn giản
Bổ sung những thực phẩm chứa nhiều chất xơ sẽ giúp cải thiện tình trạng táo bón

Bạn nên bổ sung những loại thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt,…

Tuy nhiên cần chú ý việc tăng lượng chất xơ. Tăng lượng chất xơ đột ngột có thể gây đầy hơi và chướng bụng. Bạn chỉ nên dùng đủ 14 gram chất xơ cho mỗi 1000 calo trong chế độ ăn uống hàng ngày.

Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục thường xuyên giúp cơ quan tiêu hóa hoạt động và co bóp tốt hơn. Điều này sẽ giúp phân được bài trừ ra khỏi cơ thể một cách dễ dàng.

Ngoài ra, luyện tập thường xuyên còn giúp cân bằng hệ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch của đường ruột.

Đi vệ sinh khi cơ thể có nhu cầu

Bạn nên đi vệ sinh ngay khi cơ thể có nhu cầu để cải thiện tình trạng táo bón. Ngoài ra, khi đi đại tiện không nên quá gấp gáp, vội vàng. Điều này có thể khiến phân không được thải trừ hoàn toàn và ứ đọng tại đại tràng.

2. Sử dụng thuốc nhuận tràng

Nếu việc thay đổi chế độ ăn, sinh hoạt không giúp bạn cải thiện được tình trạng táo bón, bạn có thể sử dụng thuốc nhuận tràng để điều trị.

táo bón và cách chữa trị
Bạn có thể sử dụng thuốc nhuận tràng để cải thiện tình trạng táo bón

Thuốc bổ sung chất xơ

Nếu lượng chất xơ bạn bổ sung hàng ngày không thể cải thiện táo bón, bạn có thể sử dụng thuốc để bổ sung một lượng chất xơ lớn. Với lượng chất xơ này, phân sẽ mềm, lỏng và dễ đào thải hơn.

Những loại thuốc được dùng phổ biến như: Methylcellulose, Canxi polycarbophil, Correctol bisacodyl,…

Thuốc kích thích ruột co thắt

Nhóm thuốc này có khả năng kích thích đại tràng co bóp và đẩy phân ra bên ngoài. Những loại thuốc được dùng phổ biến như: Correctol bisacodyl, Dulcoxa, senna-sennosides,…

Thuốc bôi trơn đại tràng

Thuốc bôi trơn được sử dụng để làm trơn thành đại tràng, giúp phân dễ dàng di chuyển qua cơ quan này.

Thuốc làm mềm phân

Các loại thuốc này có khả năng làm mềm phân, giúp đại tràng dễ dàng đẩy phân ra khỏi hậu môn. Những loại thuốc mềm phân thường được sử dụng như: Docusate natri, Canxi docusate,…

3. Phẫu thuật

Phẫu thuật được lựa chọn khi bạn đã thực hiện nhiều phương pháp khác nhưng không đạt được hiệu quả. Phẫu thuật thường được áp dụng cho táo bón mãn tính do ung thư trực tràng, đại tràng,…

Tùy vào từng triệu chứng cụ thể mà bác sĩ sẽ chỉ định thủ thuật phẫu thuật tương ứng với từng trường hợp. Phẫu thuật luôn đi kèm với những biến chứng, do đó bạn cần cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ trước khi thực hiện.

Phòng ngừa tình trạng táo bón

Bạn có thể phòng ngừa táo bón với những biện pháp sau:

  • Cân bằng giá trị dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn, cần bổ sung chất xơ cần thiết để hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
  • Uống nhiều nước giúp phân mềm và dễ dàng đào thải
  • Giảm căng thẳng, stress, cân bằng thời gian làm việc và nghỉ ngơi
  • Đi vệ sinh ngay khi cơ thể có nhu cầu
  • Thường xuyên luyện tập thể dục
  • Hạn chế sử dụng đồ uống có cồn, chất kích thích
  • Sử dụng những loại thuốc điều trị theo đúng chỉ dẫn để hạn chế các tác dụng phụ phát sinh

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không phải tư vấn chuyên môn. Chúng tôi không đưa ra lời khuyên thay thế cho chỉ định từ nhân viên y tế!

Ngày đăng: 19/02/2019 - Cập nhật lúc 11:33 am , 19/02/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top