Dị ứng sữa: Nguyên nhân, triệu chứng, rủi ro và cách phòng tránh

Dị ứng sữa là phản ứng bất thường của hệ thống miễn dịch đối với sữa và các sản phẩm chứa sữa. Đây là một phản ứng dị ứng thực phẩm phổ biến ở trẻ em.

dị ứng sữa
Dị ứng sữa thường không nguy hiểm nhưng trong nhiều trường hợp có thể dẫn đến tử vong do đó mọi người nên hiểu về bệnh dị ứng này

Nguyên nhân gây dị ứng sữa

Tương tự như tất cả các dị ứng thực phẩm, dị ứng sữa bắt nguồn từ sự cố của hệ thống miễn dịch. Cụ thể hệ thống miễn dịch xác nhận một số protein trong sữa là có hại, kích hoạt sản xuất kháng thể immunoglobulin E (IgE) để trung hòa protein (chất gây dị ứng). Khi bạn tiếp xúc với các protein này vào lần tiếp theo, các kháng thể IgE sẽ nhận ra và báo hiệu để hệ thống miễn dịch giải phóng histamin cùng các chất hóa học khác gây ra dấu hiệu dị ứng.

Trong sữa, đặc biệt là sữa bò có chứa hai loại protein gây ra phản ứng dị ứng là:

  • Casein: được tìm thấy trong phần rắn của sữa bị đông
  • Whey: được tìm thấy trong phần chất lỏng còn sót lại sau sữa đông.

Hầu hết những người bị dị ứng với sữa bò sẽ có phản ứng với sữa dê, cừu, trâu. Và ít phổ biến hơn, những người dị ứng sữa bò cũng dị ứng với sữa đậu nành.

Các yếu tố tăng nguy cơ dị ứng sữa

Có một số yếu tố làm tăng nguy cơ dị ứng sữa, bao gồm:

  • Tiền sử dị ứng khác, nhiều người bị dị ứng sữa cũng bị dị ứng khác. Dị ứng sữa có thể phát triển trước các dị ứng khác.
  • Viêm da dị ứng là một chứng viêm da mãn tính phổ biến, người bị viêm da dị ứng có nhiều khả năng dị ứng thực phẩm.
  • Nguy cơ dị ứng sữa của một người tăng lên nếu như một hoặc cả cha mẹ đều bị dị ứng thực phẩm hoặc mắc các bệnh dị ứng như dị ứng hoa cỏ, hen suyễn, mề đay, chàm.
  • Dị ứng sữa phổ biến ở trẻ em.

Triệu chứng dị ứng sữa

Triệu chứng dị ứng sữa có sự khác biệt giữa từng cá nhân, nó thường xuất hiện sau vài phút đến vài giờ uống sữa hoặc ăn các sản phẩm từ sữa. Dấu hiệu dị ứng sữa phổ biến là:

  • Phát ban, mề đay
  • Thở khò khè, khó thở
  • Cảm giác ngứa, ngứa ran quanh môi hoặc miệng
  • Sưng môi/lưỡi/cổ họng
  • Ho hoặc khó nuốt
  • Nôn, tiêu chảy
  • Chóng mặt
  • Đau bụng
  • Ngất xỉu

Nghiêm trọng nhất là dị ứng bắt đầu ảnh hưởng đến đường hô hấp và tuần hoàn máu. Sữa là thực phẩm thứ ba sau đậu phộng, hạt cây có thể gây sốc phản vệ. Đây là tình trạng dị ứng có thể đe dọa tính mạng do làm hẹp và chặn đường thở. Sốc phản vệ bao gồm các dấu hiệu:

  • Khó thở do sưng cổ họng
  • Mặt đỏ bừng
  • Ngứa
  • Huyết áp giảm rõ rệt
  • Sốc

Khi bị sốc phản vệ, người bệnh cần được cấp cứu và điều trị bằng mũi tiêm epinephrine (adrenaline).

Các biến chứng dị ứng sữa

Dị ứng với sữa có nhiều khả năng phát triển thành một vấn đề sức khỏe khác, bao gồm:

  • Dị ứng với các thực phẩm khác như trứng, đậu nành, đậu phộng, thịt bò,…
  • Bệnh sốt là một phản ứng phổ biến đối với mả bụi, phấn hoa, lông thú cưng,…

Chẩn đoán dị ứng sữa

Đầu tiên, để chẩn đoán dị ứng sữa, bác sĩ sẽ đặt câu hỏi chi tiết về triệu chứng và thực hiện kiểm tra sức khỏe. Một số xét nghiệm có thể được thực hiện để chẩn đoán được chính xác hơn, bao gồm:

  • Kiểm tra da bằng cách chích một lượng nhỏ protein có trong sữa vào da. Nếu bị dị ứng sữa, một vết sưng (mề đay) sẽ xuất hiện tại vị trí thử nghiệm.
  • Xét nghiệm máu dùng để đo lường phản ứng của hệ thống miễn dịch với sữa bằng cách đo lượng kháng thể immunoglobulin E (IgE) trong máu của bạn.

Nếu kết quả của hai cuộc kiểm tra trên chưa thể xác nhận dị ứng sữa, bác sĩ có thể thực hiện kiểm tra bằng cách cho bạn ăn các loại thực phẩm có hoặc không chứa sữa với số lượng ngày càng tăng.

Đồng thời, các triệu chứng dị ứng sữa dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn khác có dấu hiệu tương tự như không dung nạp lactose, viêm dạ dày ruột truyền nhiễm, celiac, nhạy cảm với gluten,…nên cần thực hiện chẩn đoán phân biệt với bác sĩ có chuyên môn.

Điều trị dị ứng sữa

Một số thuốc kháng histamin, chẳng hạn như diphenhydramine (Benadryl) hay Prednisone sẽ được kê đơn để ngăn ngừa phản ứng quá mẫn cảm loại I. Trong trường hợp xuất hiện dị ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ, người bệnh cần được tiêm epinephrine (adrenaline) khẩn cấp và đưa đi cấp cứu.

Đồng thời, hỏi bác sĩ về một chế độ ăn uống để hạn chế dị ứng sữa. Bác sĩ có thể sẽ khuyên bạn tránh sữa và protein trong sữa.

điều trị dị ứng sữa
Thuốc kháng histamin được chỉ định để giảm triệu chứng dị ứng sữa

Phòng tránh dị ứng sữa

Không có bất cứ cách nào để ngăn ngừa dị ứng thực phẩm nói chung và dị ứng sữa nói riêng. Cách tốt nhất là bạn cần tránh sữa và các sản phẩm từ sữa, nên hãy đọc nhãn cẩn thận khi mua thực phẩm. Protein sữa gây dị ứng thường được tìm thấy trong các sản phẩm sữa:

  • Sữa nguyên chất
  • Sữa chua
  • Phô mai
  • kem

Một số thực phẩm có thể khó xác định hơn do nó chứa nguồn sữa ẩn, như:

  • Váng sữa
  • Hương vị phô mai nhân tạo
  • Hương vị bơ nhân tạo
  • Bột protein
  • Kẹo chằng hạn như chocolate, kẹo dẻo, caramel,…

Ngay cả khi một thực phẩm được dán nhãn “không có sữa” thì nó cũng có thể chứa protein sữa gây dị ứng, vì vậy bạn nên đọc nhãn dán một cách cẩn thận.

Khi đi ăn bên ngoài, hãy hỏi đầu bếp thức ăn có chứa bơ, sữa hay không. Nếu bạn có dị ứng nghiêm trọng với sữa, hãy hỏi bác sĩ về việc mang theo epinephrine khẩn cấp (adrenaline).

Ở trẻ em bị dị ứng sữa, để ngăn ngừa dị ứng cần:

  • Nuôi con bằng sữa mẹ
  • Các công thức sữa không gây dị ứng được sản xuất bằng cách sử dụng các enzyme để phá vỡ (thủy phân) protein sữa.
  • Công thức dựa trên protein đậu nành thay vì sữa. Tuy nhiên, một số trẻ bị dị ứng sữa cũng có thể phát triển dị ứng với đậu nành.

Nếu bạn đang cho con bú và con bạn bị ứng sữa, protein trong sữa bò có thể truyền qua sữa mẹ gây phản ứng dị ứng cho trẻ. Vì vậy, bạn cần loại trừ sữa khỏi chế độ ăn uống. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để lên kế hoạch cho bữa ăn cần bằng chất dinh dưỡng nếu bạn và trẻ đang thực hiện chế độ ăn không có sữa.

Trên đây là những thông tin cần thiết về chứng dị ứng sữa, nếu có bất cứ thắc mắc nào, bạn hãy hỏi ý kiến bác sĩ. Những thông tin này không thay thế lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị của bác sĩ có chuyên môn.

Ngày đăng: 13/12/2018 - Cập nhật lúc 3:08 pm , 09/01/2019

Tham khảo nội dung

Bài viết liên quan

CM
Top